ჩვენი ისტორიული სიმართლე, ოსური სეპარატიზმის წინააღმდეგ პარამეტრები

[KAIROS]

გამარჯობათ;

მოკლედ, ეს ის სფეროა სადაც სმენას ვამჯობინებ უფრორე, მაგრამ განვითარებული მოვლენების
გამო, ინფორმაციის ნაკლებობას განვიცდი და რაც შეიძლება მეტი და მეტი მინდა და გვინდა რომ
გავიგოთ, მითუმეტეს რომ ახლა მიდის საინფორმაციო ომი, ზოგი ცდილობს ისტორია გადაწეროს,
ზოგი კი საერთოდ მნიშვნელობა დაუკარგოს მას...
ახლახანს ერთერთი ინტერნეტ გამოცემი კომენტარებში ვიღაც "მარიშკა" წერდა, რომ ისტორიულად
თურმე "სამხ. ოსეთი", რასაც მე ყოველთვის სამაჩაბლოს ვამჯობინებ, სულ იბრძოდა ქართველების
წინააღმდეგ და ათასი სისულელე... მაგრამ საინტერესოა რა ვიცით ოსების სამაჩაბლოში ყოფნის
შესახებ? აი ვნახე თემა აფხაზეთზე, მაგრამ რა ვიცით სამაჩაბლოზე? რა მოხდა 1918-1920 წლებში
როცა იგივე "მარიშკა" ამტკიცებს რომ 700ზე მეტი ოსი მოკლეს ქართველებმაო და ათასობით გაიქცაო,
რა მოხდა სტალინის დროს, რა მოხდა 18 წლის უკან და რა მოხდა 1 თვის უკან...
ანუ ვინ არიან ალანები, რას წერენ თავად სეპარატისტები და რუსები, და რას წერს ჩვენი მხარე და
მერე ობიექტურად რაა სიმართლე? ვიცი, რომ აქ არიან ისტორიკოსები და ისტორიის კარგად მცოდნე
ადამიანები, დიდი სიამოვნებით მოგისმენთ მეგობრებო;
იხარეთ;
კაიროსი!

[KAIROS]

გასაგებია, რთული ხალხია...
თანადროულად როდესაც იმ რუსულ ენოვან ჩვენს წიგნს დავამუშავებდეთ მანამდე მივყვეთ ქრონოლოგიას:
პირველი გამოჩენა ჩვენს მთიანეთში:

ოსები როდის გამოჩნდნენ პირველად კავკასიის ქედის აქეთა მხარეს ეგი არავინ იცის დანამდვილებით.ზოგნი ამბობენ ჯერ კიდევ სტარბონის დროს ცხოვრობდნენო სარმატები(ანუ ოსთა წინაპრები,მათივე მტკიცებით) იბერიის მთიანეთში,მარა ჩემი აზრით ეს ზღაპარსა უფრო ჰგავს.მაგრამ ფაქტი ისაა, რომ ოსთა უშუალო წინამორბედები ალანები(მათ ქართული საისტორიოგრაფიო წყაროები "ოვსებად" მოიხსენიებენ) ქართველთა მეზობლად ცხოვრობდნენ ჩრდილოეთში და განსაკუთრებულ როლსაც თამაშობდნენ იმდროინდელი ქართული სახელმწიფო წამონაქმნთა შიდა და გარეპოლიტიკურ არენაზე

შემდგომ:

II საუკუნის დამლევს ქართველების მიმართ ოსების მეგობრული დამოკიდებულება მტრობით იცვლება. ისინი დვალეთის გზით მცხეთის შესამუსრად შემოვიდნენ ქართლში, მაგრამ ქართლის მეფემ ამაზასპმა ისინი დაამარცხა და გადევნა ჩრდილოეთ კავკასიაში. ოსები ქართლში IV საუკუნეშიც გამოჩნდნენ, მაგრამ მეფე მირიანი საპასუხოდ გადავიდა ოსეთში, ააოხრა და გამარჯვებული დაბრუნდა შინ.

V საუკუნეში ირანის მიერ წაქეზებული ოსები კვლავ შემოიჭრნენ ქართლში და ქალაქ კასპში ვახტანგ გორგასლის და – მირანდუხტი – დაატყვევეს. ვახტანგმა ილაშქრა ოსეთში, დაიმორჩილა ისინი, გაათავისუფლა ტყვენი და „შექმნა კარნი ოვსეთისანი, რომელსა ჩუენ დარიალისად უწოდეთ“. ამ კარის დაცვა ვახტანგმა იქაურ მთიულებს დაავალა.

ანუ ჯერ მათი მასობრივი დასახლება ჩვენს ტერიტორიაზე არ დასტურდება...

რაც შეეხება ოსურ ახალშენებს ქართლში, მათი შექმნა გვიან შუა საუკუნეებში დაიწყო და ამას თავისი მიზეზები ჰქონდა. ჯერ კიდევ XIII-XIV საუკუნეებში მონღოლურმა და თურქმანულმა მოდგმის დამპყრობლებმა დაარბიეს და გაანადგურეს ჩრდილო კავკასიის ველებზე მცხოვრები ოსები. გადარჩენილთა ერთი ნაწილი ცენტრალური კავკასიონის ჩრდილოეთ მაღალმთიან რაიონს შეეხიზნა. იქ მათ არსებობის ხელსაყრელი პირობები არ ჰქონდათ და იწყეს ლტოლვა საქართველოსკენ, რომელიც განვითარებული სოციალურ–ეკონომიკური მდგომარეობის გამო მათთვის მიმზიდველი იყო.

სარჩო–საბადებლის მძებნელ ოსთა პატარა ჯგუფები ქართველ მთიელთა სოფლებში ჩამოდიოდნენ ან ხიზნებად სახლდებოდნენ იქაურ ფეოდალთა კუთვნილ მიწებზე. შემოხიზნული ოსები დიდად ავიწროვებდნენ ადგილობრივ მკვიდრთ. ზაფხულიდან მოყოლებული თითქმის ზამთრამდე, ისინი თავს ესხნოდნენ ქართველთა სოფლებს, ხოცავდნენ და ატყვევებდნენ მოსახლეობას. ეს მდგომარეობა აღწერილი აქვს ბესარიონ ქართლის კათალიკოსს თავის თხზულებაში „მარტვილობა ლუარსაბ მეფისა“, რომელიც XVII – XVIII საუკუნეთა მიჯნაზეა დაწერილი.

XVII საუკუნის პირველი ნახევრის ერთი ნასყიდობის სიგელიდან ჩანს, რომ ოსები სოფელ ზემო ჯავაში ამ დროს ჯერ კიდევ არ სახლობდნენ.

XVIII საუკუნის 30–იან წლებში ქართლში ოსთა განსახლებას ასახავს ვახუშტი ბაგრატიონის რუკები და ნაშრომი „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“. ამ რუკებზე ოსური სოფლების ნიშნებითაა აღნიშნული დიდი და პატარა ლიახვების ზემო წელი, მეჯუდის, ლეხურის, ქსნის, თერგის სათავეები. არაგვის ხეობაში არაა არცერთი ოსური სოფელი, ასევე არაა სამუხრანბატონოში და საამილახვროში. ეს იმას ნიშნავს, რომ ოსური მოსახლეობით კომპაქტურად დასახლებული სოფლები შიდა ქართლის მთისწინეთსა და ბარში არ არსებობდა. ასეთი სოფლები მხოლოდ ხეობათა თავში იყო.

თუ ეს ყველაფერი მართალია, გამოდის რომ 18 ს.ის მეორე ნახევრამდის რაიმე სერიოზული დასახლება არ ყოფილა ქართულ მიწაზე....
ახლა უკვე საჭიროა გავეცნოთ მეორე მხარის დებულებებს...

დაძებნეთ აბა და ვნახოთ...