იბერია და გარესამყარო ახ.წ. I-II სკ., ფარსმან I, ფარსმან II. პარამეტრები

[შაკო]

იბერია და გარესამყარო

ახ.წ. I-II სს.

ახ.წ. I-II სს. ხელსაყრელი საგარეო პოლიტიკური ვითარება ხელს უწყობს იბერიის გაძლიერებას, კერძოდ სამხრეთის ძლიერი მეზობლის, სომხეთის დასუსტება, რომსა და პართიას შორის ბრძოლა, ალანებთან მეგობრული ურთიერთობის დამყარება. ამ პერიოდში საფუძველი ჩაეყარა მეგობრულ, სამოკავშირეო ურთიერთობას რომსა და იბერიას შორის. ამის პარარელურად გრძელდება შეიარაღებული დაპირისპირება იბერიის ორ მეზობელ იმპერიას - რომსა და პართიას შორის. ამ კონფრონტაციაში კვლავ დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა იმას, თუ ამიერკავკასიის ქვეყნები ვის გაუწევდნენ მოკავშირეობას.
რომის აღმოსავლური პოლიტიკა მისი დასავლური პოლიტიკისაგან განსხვავდებოდა. თუ დასავლეთში რომის მმართველებს საქმე ჰქონდათ ბარბაროსთა არამყარ ტომობრივ გაერთიანებებთან, კავკასიასა და ახლო აღმოსავლეთში რომაელების მოქიშპე იყო ისეთი სერიოზული მოწინააღმდეგე, როგორიც იყო მძლავრი არმიიის მქონე პართიის სამეფო. მას ხშირად მოკავშირეობას უწევდნენ საკუთარი სახელმწიფოებრიობის მქონე ამიერკავკასიის სახელმწიფოები, რომელიბიც ადვილად არ თმობდნენ თუნდაც მოჩვენებით დამოუკიდებლობას და რომის დაპყრობით შემოსევებს პართიის დახმარებით იგერიებდნენ. ამ გარემოებას შეაქვს რიგი კორექტივები რომის აღმოსავლურ პოლიტიკაში.
რომის გვიანდელი რესპუბლიკისათვის დამახასიათებელი იყო საზღვრების გაფართოების პოლიტიკა, რაც აუცილებლად იწვევდა პირდაპირ შეტაკებას პართიასთან. სწორედ მათ შორის წინააღდეგობებმა შექმნა "პოლიტიკური დუალიზმის" ის სისტემა, რომელმაც რამოდენიმე საუკუნით განსაზღვრა აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთის ისტორიული ბედი . აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში ამ ორი დიდი სახელმწიფოს ბრძოლა პირველობისათვის არ იფარგლებოდა პირდაპირი საომარი შეტაკებებით. ორივე ქვეყნის დიპლომატია მარჯვედ იყენებდა თითოეული მათგანის შიგნით არსებულ წინააღმდეგობებს და ყველაფერს აკეთებდა ერთმანეთის საშინაო საქმეებში ჩასარევად .
რომისა და პართიის ომებში იბერიის მეფეები, რომაელი ხალხის მეგობრობისა და მოკავშირის" აღიარებით ცდილობდნენ, აზიაზე ბატონობის პრედენტენტების ბრძოლა საკუთარი ქვეყნის ინტერესებისათვის გამოეყენებინათ. იბერიის ორიენტაციას ადასტურებს იმპერატორ ოქტავიანეს ავგუსტუსის "ღეს Gასტაე". მასში ჩამოთვლილია ყველა ის ხალხი, რომელთანაც ურთიერთობა ჰქონდა რომის მსოფლიო იმპერიას. ავგუსტუსი აღნიშნავს: "ჩვენ მეგობრობას ითხოვდნენ ელჩების მეშვეობით....მეფე ალბანელების და იბერების".
სომხეთის დაკარგვის შემდეგ რომის ბატონობას აღმოსავლეთში საფრთხე დაემუქრა. მას სჭირდებოდა ისეთი მოკავშირე, რომელიც რეალურად აღუდგებოდა წინ პართიის აგრესიას. ერთადერთი ასეთი ძალა პართია - რომის საზღვრების მიმდებარე რეგიონში იყო იბერია.
თავის მხრივ ამიერკავკასიის სამეფოები (იბერია, ალბანეთი) თავიანთი ელჩების მეშვეობით, იმპერატორ ოქტავიანე ავგუსტუსს სთხოვენ, რომ დაედასტურებინა მისი წინამორბედის დროს დადებული ხელშეკრულებები "მეგობრობის და მოკავშირეობის" შესახებ. იბერთა მეფის მიერ რომალებთან ელჩის გაგზავნა კავკასიასა და ახლო აღმოსავლეთში შექმნილი პოლიტიკური ვითარებით იყო გამოწვეული. იბერია ამ დროს თავისი სტრატეგიული მდგომარეობის წყალობით აკონტროლებდა ჩრდ. კავკასიის გასასვლელებს და იქედან გადმოსასვლელებს. დარიალის კარის მეშვეობით, იბერიის მეფეებს ყოველთვის შეეძლოთ ჩრდ. კავკასიელი მომთაბარეები გადმოეყვანათ ამიერკავკასიაში დასახმარებლად, ანდა პირიქით, არ გადმოეშვათ ისინი.
ჩემი აზრით, თვით იბერიისათვის რომი იყო უფრო სასურველი მოკავშირე იბერიაში პართიის ექსპანსიის შესაჩერებლად, რადგანაც მას შემდეგ რაც პართიამ ფეხი მოიკიდა არმენიაში, იგი მეტად საშიში მეზობელი გახდა ქართლის სამეფოსათვის. გარდა ამისა, აქ იყო ერთი მთავარი მიზანიც, კერძოდ ქართლის მეფეს რომის დახმარებით იმედი ჰქონდა დაიბრუნებდა ორი საუკუნით ადრე არმენიის მიერ მიტაცებულ გუგარეთისა და ხორძენე-კლარჯეთის ტერიტორიებს.
ჩემთვის მეტად საინტერესოა იბერიის მეფის ფარსმან I დიპლომატიური ნაბიჯები სომხეთთან დაკავშირებით. როგორც ვიცით, სომხეთს ახ.წ 36 წლიდან მართავდა მითრიდატე. რომელიც რომის იმპერატორმა კალიგულამ რომში გაიწვია და დაატყვევა. ამ ფაქტით ისარგებლა პართიამ და სომხეთი დაიკავა. პართიის მიერ სომხეთის დაკავება ეს იყო საკმაოდ ცუდი მოვლენა როგორც რომისთვის ასევე სომხეთისთვისაც. იმპერატორის შეცვლისთანავე ფარსმანი დაუკავშირდა რომის ახალ იმპერატორს კლავდიუსს და მიაწოდა ინფორმაცია, თუ რა ვითარება იყო სომხეთში. იგი ითხოვდა მითრიდატეს გათავისუფლებას რადგან ამ უკანასკნელისთვის კარგად იყო ცნობილი ადგილობრივი დიდკაცობის პოლიტიკური ორიენტაცია. ასევე რომაელები კარგად ხედავდნენ იბერიის მმართველთა სწრაფვას დაემორჩილებინათ მთლიანად სომხეთი. სომხეთისათვის ბრძოლა ახლა ფაქტიურად სამ სახელმწიფოს - რომსა, პარიასა და იბერიას შორის მიმდინარეობდა. იბერიას, როგორც 35 წლის ამბებით შეიძლება ვიმსჯელოთ, რომის დახმარების გარეშეც უნარი შესწევდა პართიაზე გაემარჯვა. იბერია სომხეთის დაუფლებას რომის მოკავშირის და რომის მტრის პართიისაგან სომხეთის გამომგლეჯის სახით ცდილობდა. მაგრამ, რომში უეჭველია, შიშობდნენ იბერიის მეტისმეტ გაძლიერებას და არ შეეძლოთ დაეშვათ სომხეთის სრული დამორჩილება იბერიის მმართველთა მხრივ. მითრიდატე რომაელებმა შემდეგში, როგორც ჩანს, მაინც მიიჩნიეს სომხეთის ტახტის შესაფერის კანდიდატად სწორედ იმის გამო, რომ არავითარ სურვილს არ იჩენდა დამორჩილებოდა თავის ძმას - იბერიის მეფე ფარსმანს.
მითრიდატე სომხეთში დააბრუნეს რის შემდეგ ფარსმანი ამუშავებს გეგმას სომხეთის ტახტის დაკავების შესახებ. იგი თავის შვილს რადამისტს გზავნის სომხეთში სადაც მან ვერ განახორციელა მამის მიერ მიცემული გეგმა რამაც დიდი არეულობა გამოიწვია სომხეთში. მიუხედავად იმისა რომ კორნელიუს ტაციტუსის ცნობით რადამისტი ფარსმანის კონკურენტი იყო, ჩემი აზრით, ფარსმანი არანაირ მეტოქეს არ ხედავდა რადამისტში, პირიქით მან იგი სომხეთში გააგზავნა თავისი გეგმის განსახორციელებლად. შვილის მოკვლის მიზეზი არა მეტოქეობა არამედ სხვა რამ იყო.
რომისა და პართიის ურთიერთობამ დაძაბული ხასიათი მიიღო. რომაელებისათვის ცნობილი იყო რომ, სომხეთი დაიკარგა ფარსმანის ინტრიგების გამო. იბერიის მეფემ დაასწრო მოვლენების განვითარებას, პასუხისმგებლობის თავიდან აცილების მიზნით ჩადენილი დანაშაული რადამისტს დააბრალა და, როგორც დამნაშავე, მოაკვლევინა, რა თქმა უნდა, იგი პოლიტიკური სიტუაციიდან გამომდინარეც სხვაგვარად ვერ მოიქცეოდა, რადგან იცოდა რომ თუ იგი თავის შვილს არ დასჯიდა რომი იბერიას დაუპირისპირდებოდა. რომის ხელისუფლება კი ამ "თავის მართლების" პოლიტიკას დაჯერდა რადგან არც თავად არ სურდა იბერიასთან ურთიერთობის გაფუჭება.
საგარეო პოლიტიკა არის პროცესი, რომელშიც ჩართულია ისეთი ფაქტორები, რომლებიც ქვეყბის კონტროლს არ ემორჩილებიან. ამიტომ სწორედ საგარეო პოლიტიკა არის სფერო, რომელშიც ქვეყნების მთავრობებს ხშირად ყველაზე მეტი სირთულის დაძლევა უხდებათ. პატარა ქვეყნის საგარეო პოლიტიკა კი ზოგიერთ შემთხვევაში მისი მთავრობისაგან გმირობის ტოლფას მოღვაწეობას მოითხოვს განსაკუთრებით კრიტიკულ ვითარებაში, რომელიც ზოგიერთი პატარა ქვეყნისათვის არცთუ ისე იშვიათი მოვლენაა.
მართალია ფარსმანის და რადამისტის ავანტიურამ რომსა და იბერიას შორის ურთიერთობა არ დაძაბა, მაგრამ იბერიას რომაული ორიენტაციის მქონე სომხეთის ნაცვლად უპირისპირდება მისი უშუალო მეზობელი პართია.
შექმნილი მდგომარეობიდან გამოსვლა მხოლოდ შემდეგი გზით იყო მოსახერხებელი. ქართლის სამეფოს დიპლომატიაში ისტორიულად მნიშვნელოვანი როლო ჰქონდა დაკისრებული კავკასიონის ჩრდილოეთით მცხოვრებ ტომებთან ურთიერთობას. ეს იყო პრივილეგია იბერიისათვის სომხეთთან და პართიასთან მიმართებაში და ამის გამო იბერიასთან ურთიერთობაში ძლიერი მეზობლებიც კი სერიოზულ დათმობებზე მიდიოდნენ.
ფარსმან II დროს ვითარება შიცვალა. მას შეეძლო რომთან რადიკალურად განსხვავებული პოლიტიკა ეწარმოებინა. ამ დროს ქართლი ჩანს უკვე ყოველგვარი შენიღბვის გარეშე ებრძვის რომს და ცდილობს მის განდევნას კოლხეთიდან და სხვა მეზობელი ადგილებიდან. ამასთანავე, იგი ამ საქმეში როდი ეძიებს პართიის მხარდაჭერას. ქართლის მმართველები ისეთი მრისხანე ძალასთან კავშირში, როგორც ალანები და სხვა ჩრდილოელი ტომები იყვნენ, ეტყობა, თამამად უპირისპირდებიან რომსა და პართიას ერთდროულად. I საუკუნის 70 წლებში იბერიის სამეფო კარის უშუალო ინიციატივით ალანებმა გამანადგურებელი ლაშქრობა მოაწყვეს პართიის ტერიტორიაზე. განსაკუთრებით რბევა განიცადა სომხეთმა. მან უარი განაცხადა "რომაელი ხალხის მეგობრისა და მოკავშირის" ფუნქციების შესრულებაზე. იგი დემონსტრაციულად არ გამოცხადდა კაპადოკიაში მოწვეულ თათბირზე. ამ დროს რომის იმპერატორი იყო ადრიანე 117-138 ხოლო მის შემდეგ ანტონიუს პიუსი (138-161). მისი მმართველობის დროს ეს ურთიერთობა გარკვეულწილად გაუმჯობესდა, როგორც ჩანს, რომმა დათმო და ოფიციალურად ცნო იბერიის ტერიტორიული პრეტენზიები, რადგანაც მიუხედავად დაპირისპირებისა რომსა და იბერიას შორის, იბერია რომაელთათვის რჩებოდა უპირველეს ყოვლისა მოკავშირედ იმპერიის აღმოსავლეთ პოლიტიკაში. Yოველივე ამას კარგად აცნობიერებდა როგორც ანტონიუს პიუსი, ისე ფარსმანი, რომელიც მიხვდა რომ რომთან მუდმივი კონფრონტაცია საჭირო არ იყო და ყოველივე ეს (დაპირისპირება) უნდა დასრულებულიყო რაღაც გარკვეულ ეტაპზე. დასახული მიზნის მიღწევის შემდეგ, ამიტომ დღის წესრიგში დადგა რომთან შერიგების საკითხი. ფარსმანი დიდი ამალით გაემგზავრა რომში ანტონიუს პიუსთან შესახვედრად. რომაელი ისტორიკოსი დიონ კასიოსი ფარსმან II ქველის რომში ვიზიტის შესახებ მოგვითხრობს "როცა ფარსმანე იბერიელი მეუღლესთან ერთად რომში ჩავიდა, (ანტონიუს პიუსმა) გაუდიდა მას სამფლობელო, ნება დართო კაპიტოლიუმში მსხვერპლი შეეწირა, მისი ცხენოსანი ქანდაკება ენიალიონზე დაადგმევინა და უყურებდა, მისი ვაჟისა და სხვა წარჩინებულ იბერთა სამხედრო ვარჯიშობას". ეს მოვლენა, ჩემი აზრით, მისაღები იყო თავად რომის იმპერატორისათვისაც.
როგორც ზემოთ ვნახეთ, მიუხედავად იმისა, რომ რომი და იბერია ერთმანეთის სტრატეგიული მოკავშირეები იყვნენ მათ შორის მაინც არსებობდა დაძაბული ურთიერთობა გარკვეული ტერიტორიების გამო. ყველაფრის მიუხედავად მათ ერთი ინტერესი გააჩნდათ, რამაც საბოლოოდ შეარიგა იმპერია და გაძლიერებული იბერიის სამეფო. ეს გახლდათ პართიის არშაკიანთა სამეფო, რომელიც რომაელთა მთავარი მოწინააღდეგე იყდ და ბუნებრივია საფრთხეს უქმნიდა რომაელების მთავარ მოკავშირეს აღმოსავლეთში – იბერიას. ალანების წყალობით სპარსეთის მეფე იძულებული გახდა უხვი საჩუქრებით ეხსნა თავი და თავისი ქვეყანა.
შეიძლება ითქვას, რომ საფუძველი ჩაეყარა ნებაყოფლობით კავშირზე და ინტერესთა თანხვდენილობაზე დამყარებულ ურთიერთობას რომსა და იბერიას შორის, რომელიც ასე რელიეფურად ჩანს ცოტა უფრო გვიან, ახ.წ.I-IIსს. რომს, რომელსაც ძალა არ შესწევდა იარაღის ძალით მორჩილებაში ჰყოლოდა ეს შორეული ქვეყანა, სავსებით აწყობდა, რომ მისი სახით ჰყოლოდა ერთგული მოკავშირე პართიასღან და სომხეთზე კონტროლისათვის მის მიერ წარმოებულ ბრძოლაში. იბერიას ამ ბრძოლაში არსებითი როლის შესრულება შეეძლო იმითაც, რომ ერთის მხრივ, მის ხელში იყო კავკასიონის გადმოსასვლელები და ჩრდილოელ მომთაბარეთა პართიასთან მრძოლაში გამოყენების შესაძლებობა. ხოლო მეორე მხრივ, რომთან კავშირი დიდ პერსპექტივებს შლიდა იბერიის წინაშე საკუთარი სახღვრების გასაფართოებლად. სომხეთის ზედაფენებში პართიის სასარგებლო განწყობილებათა ბატონობის პირობებში, პართიასთან კავშირი ბევრს ვერაფერს მოუტანდა სარგებელს იბერიას. იბერიას პართია და პროპართულად განწყობილი სომხეთი უფრო საშის ძალად მიაჩნდა ვიდრე რომი.


შალვა ურიადმყოფელი

[KAIROS]

რომაელი ისტორიკოსი დიონ კასიოსი ფარსმან II ქველის რომში ვიზიტის შესახებ მოგვითხრობს "როცა ფარსმანე იბერიელი მეუღლესთან ერთად რომში ჩავიდა, (ანტონიუს პიუსმა) გაუდიდა მას სამფლობელო, ნება დართო კაპიტოლიუმში მსხვერპლი შეეწირა, მისი ცხენოსანი ქანდაკება ენიალიონზე დაადგმევინა და უყურებდა, მისი ვაჟისა და სხვა წარჩინებულ იბერთა სამხედრო ვარჯიშობას". ეს მოვლენა, ჩემი აზრით, მისაღები იყო თავად რომის იმპერატორისათვისაც.

მოკლედ ახლა დაგიწერთ პირადად ჩემს აზრებს ამ საკითხზე, შეიძლება ვცდებოდე, მაგრამ საინტერესო კი "ნამეტნავად"

ჩვენი მეფე რომში, ვნახოთ ის რამოდენიმე ადგილი 1. მარსის მოედანი 2. ენალიოს ტაძარი 3. კაპიტოლიუმი



აი ესაა ცნობილი "Campus Martius" ანუ მარსის მოედანი, სადაც უნდა ყოფილიყო ცირკი ანუ საასპარეზო სტადიონი და სადაც უნდა მდგარიყო ფარსმანის და მის ოჯახის ძეგლი ახლა მარსის მოედანი იყო დიდი , და არის სხვადასხვა ცირკები ( იგივე მოედანი ) , მაგალითად დომიციანაეს ცირკი ( დღევანდელი ულამაზესი ნავონას მოედანი და შადრევნები) ან ასევე ფლამინიუსის ცირკი, ახლა თარიღებში უნდა ჩავჯდეთ ეს რაც ვახსენეთ II ს.ის ბოლოა და ფარსმანის შემდგომმი ხანა, ამიტომ შეგვიძლია ვიფიქროთ, რომ რახან იმპერატორი დომიციანე იყო I ს.ის ბოლოს და შესაბამისად ერთერთი ყველაზე ცნობილი ადგილი იყო, სადაც არ ხდებოდა მხოლოდ ცხენებით შეჯიბრებისა, არამედ ათლეტური ვარჯიშობებისა ამიტომაც დომიციანეს ცირკი იწოდებოდა "in agone"



და ალბათ აქვე ანტონიუს პიუსი "უყურებდა, მისი ვაჟისა და სხვა წარჩინებულ იბერთა სამხედრო ვარჯიშობას",
ახლა სად დაადგმევინა ძეგლი, წერია "ენიალიონზე " რაა ახლა ეს "ENIALIO", როგორც ბერძნული მითოლოგიის ენციკლოპედიაში ვკითხულობთ:

http://digilander.libero.it/chriccolo/Mito...le/grecia/e.htm

Per gli antichi Greci era il dio della guerra, coadiuvato da Enio. Era venerato nelle zone di Gortina, Salamina e Tirinto. I Romani lo identificarono con Quirino.

ძველი ბერძნებისათვის ენიალიო იყო ომის ღმერთი, გორთინა, სალამაინა და ტირინიტოს მხარეებში გავრცელებული, ხოლო რომში მას "ქუირინოს" უწოდებდნენ, რომში კი არის ბორცვი "ქუირინალე" სადაც დღეს არის იტალიის პრეზიდენტის ( ნაპოლიტანო, და არა ბერლუსკონის, ის პრემიერია) სასახლე, ეს სასახლე იმითაცაა ცნობილი, რომ საფრანგეთში (ავინიონში) გადასახლების შემდეგ აქ ცხოვრობდნენ რომის პაპები, სანამ ვატიკანში გადავიდნენ, და მოკლედ ამ ადგილას იდგა დიდი ტაძარი "ქუირინოს" სახელობის, აქედან წამოვიდა ადგილის სახელიც, მაშ შეიძლება აქვე დაუდგა ძეგლია ანტონიუს პიუსმა ფარსმან ქველს?



შეიძლება, მაგრამ არსებობს სხვა ვარაუდი, კერძოდ ამ ინაილიოს ანუ ქუირინეს კულტის შემოტანა რომში უკავშირდება რომის ერთერთ ფუძემდებელ, ლეგენდალურ მეფეს ( შვიდთაგანს) ტიტუს ტაციუსს, მან კი მცირე საკურთხეველი ქუირინეს დაუდგა ასევე კაპიტოლიუმთან, რომელიც იყო და დღესაც არის რომის ცენტრი, სადაც მოგვიანებით აშენდა ქუირინეს ტიპის რომაული ღმერთი იუპიტერის ტაძარი, მაშინ თავისუფლად შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ამხედრებული ძეგლი, სწორედ კაპიტოლიუმში, რომის გულში შეიძლება მდგარიყო... თუმცა ვიმეორებ შეიძლება ეგ ყოფილიყო შედარებით დიდ ტაძართან, რომელსაც აღწერს მარკუს ვიტრუვიუს პოლლიონე, რომელიც ამბობს რომ ქუირინის ტაძარი დიდი იყო და გარშემორტყმული ორი დიდი სვეტთა წრით და დიდი კარიბჭით, ამ კაცს დაწერილი აქვს "არქიტექტურის შესახებ" (ერთადერთი შემორჩენილი იმ დროის) I ს.ის დასაწყისში, სადაც იმპერატორ აუგუსტუსის მიერ განხორციელებულ სამუშაობებს აღწერს, მთელი 10 ტომია და ლათინური ორიგინალი, იტალიური თარგმანითურთ აქ შეგიძლიათ ნახოთ:

http://www.latin.it/autore/vitruvio/de_architectura

და მოკლედ ის აღწერს ამ უდიდეს და ლამაზ ტაძარს, სადაც შეიძლება მდგარიყო ფარსმან მეფის ძეგლი




ასე წერია ენციკლოპედიაში

Pharasman or Pharsman II says Kouel ( the Good ) was a king de Karthlie, i.e. the antique Georgia, of 116 with 132.

Pharsman II was the son of Amazap Ier d' Ibérie, King of Ibères of 106 with 116. It would have been born about the year 60, with Mskhéta, in Georgia and would have become king de Karthlie, or Ibérie, according to the Chronique Géorgienne in the year 116, with died of his father. According to the historian géorgien Nodar Assatiani, it is under Pharsman II that the Kingdom of Ibérie, in the the Caucasus, saw its apogee, thanks to its relations with Rome, particularly with the contacts between Pharsman II and the Roman Emperors:

*

Pharsman II refuses with a mortuary scornful the invitation of the Roman Emperor Hadrian at the time of a stay of this last in minor Asia.

*

the second contact between the two sovereigns occurred to Rome, always according to the Histoire Auguste. According to this work, the Hadrian Emperor who made one sumptuous present at the King of Ibères (a elephant), while at the time of the visit of the King in Rome, this one offered to the Emperor gold chlamydes of which the Auguste Hadrian was used for himself to cover condemned to death, to ridicule Pharsman.

*

the third and last meeting also occurred to Rome but this time, it was with the Emperor Antonin the Piles, in the year 131.

The Roman historian Dion Cassius specifies in addition: " When Pharsman d' Ibérie arrived at Rome with his wife, Antonin the Piles opened its fields to him, enabled him to make saucrifice in Capitole and made install its equestrian statue it attended military trainings of, of his/her son and other noble ibères".

According to the poem epic géorgien History of the Hill , it was the king Pharsman II which created the Seigniory of the Hill (of which the sovereigns will carry the title of Roman Emperor ) for a Roman senator, Caius Barataius.

But on the way of the return, Pharsman II developed a serious disease of which he died, in the year 132 a. J. - C. His/her son Rhadamiste Ier succeeded to him.

სხვა ადგილი სადაც მსხვერპლი უნდა შეეწირათ (წარმართული ეკუმენიზმი ) არის რომის მთავარი გორა- კაპიტოლიუმი, რმოის გული და დაარსების ლეგენდარული ადგილი, თუმცა ამაზე მერე ...

იხარეთ;

კაიროსი!