გიორგი II, 1072-1089 პარამეტრები

[afxazi]

ჩემის აზრით საკმაოდ საინტერესო უნდა იყოს ამ პიროვნებაზე საუბარი. უფრო სწორად საუბარი იმის შესახებ თუ რატომაა ასე ბუნდოვნად მოცული, ერთი შეხედვით შეიძლება არა მაგრამ მაინც, მისი სამეფო ტახტიდან გადაყენება, თუ საკუთარი ნებით გადადგომა და მისი მცირეწლოვანი შვილის, დავითის გამეფება. მართალია დავითი უძლიერესი მმართველი აღმოჩნდა მაგრამ წინასწარ ამის გაანგარიშება ლოგიკურად შეუძლებელი იყო და მაინც თითქოს ეს გადაწყვეტილება იმ პერიოდში, მცირეწლოვანი ყმაწვილის ტახტზე ასვლა (ეპოქის დახასიათებას არ შევუდგები, ყველამ კარგად ვიცით თუ რა ვითარება იყო) სარისკო ჩანს.

ივანე ჯავახიშვილი ტავის საეკლესიო ისტორიაში ასეთ რამეს ამბობს. "შინაურ უმწეო პოლიტიკურ მდგომარეობას, საქმეების ასეთს აწეწ-დაწეწას ზედ სტიქიური უბედურებაც დაერთო: 1088 წელს საქარტველოში კატასტროფული მიწისძვრა დაიწყო, რომელიც მთელი წლის განმავლობაში გრძელდებოდა. ამ კატასტროფულმა მიწისძვრამ დიდძალი ციხე-ქალაქები და სოფლები იმსხვერპლა. ამ დროს მთლიანად დაინგრა განთქმული თმოგვი ციხითურთ, მრავალი ხალხიც დაიღუპა და გადარჩენილნიც უსახლკაროდ დარჩნენ. ამას ჯერ ზედ მკაცრი ზამთარი, ხოლო შემდეგ გაზაფხულზე, საშინელი წყალდიდობა მოჰყვა, რომელმაც ქვეყნას აგრეთვე შემდეგ დიდი ზიანი მიაყენა. ყველა ამ თავზე დამტყდარი უბედურებების ეგავლენით, თ უ ე გ ე ბ ი ს ა გ რ ე თ ვ ე ს ხ ვ ა, ჩ ვ ე ნ თ ვ ი ს ჯ ე რ უ ც ნ ო ბ ი მ ი ზ ე ზე ბ ი ს გამო გიორგი II გადადგა, მეფობას თავი დაანება და 1089 წელს საქართველოს სამეფო ტახტზე მისი ჭაბუკი ვაჟიშვილი დავითი, შემდეგ აღმაშენებლად წოდებული ავიდა.


საინტერესოა რა უნდა ყოფილიყო, ან თუ იყო საერთოდ სხვა რამ მიზეზი ამ ცვილებისა. ფაქტია რომ მიწისძვრა და წყალდიდობები გიორგი ბრალი არ ყოფილა. სიტუაციას ინტრიგას ძენს ის ფაქტიც რომ, მას შემდეგ რაც დავითი გამეფდა მისი ისტორიკოსის მიერ დაწერილ ისტორიაში, რომელიც ცხადია მეფის მეთვალყურეობით იწერებოდა, მხოლოდ ერთგან თუ ორგან გაკვრითაა ნახსენები გიორგი, დავითის გამეფებამდე კი არცთუ ისე სახარბიელოდაა დახასიათებული.


ვფიქრობ საინტერესო მსჯელობა უნდა გამოვიდეს.

[bekas]

sable

რუის-ურბნისის ძეგლისწერაში გიორგი მეფედ მეფედ იხსენიება ხოლო დავითი მხოლოდ მეფედ.საკმარისია?!

მერე ეგ რას ნიშნავს? იქნებ ისიც ამიხსნა რა უფლებები აქვს მეფედ მეფეს და რა კიდე მეფეს. ოღონდ არგუმენტირებული პასუხი პლზ. შენს სუბიექტურ აზრს ისედაც ვხვდები.

მემატიანეს არ არის საჭირო ბოლომდე ენდო მითუმეთეს თუ საამისო მიზეზი გაქ და თუ ის ტენდენციურობას იჩენს ! ის რომ ტენდენციურია გიორგისთან მიმართებაში ეს ცხადია!

არც შენა ხარ ობიექტური ჩემის აზრით. მით უმეტეს რომ საყრდენი არაფერი გაქვს.

რა შედარებებს აკეტებ სად სპარტა და სად ბიზანტია?! სპარტაში ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ ოლიგარქია იყო და იქ მეფე სიმბოლური ფიგურა იყო. დამოუკიდებლად მეფე გადაწყვეტილებებს ვერ იღებდა.

სამაგიეროდ ორივე მეფეს ერთნაირი უფლებები ჰქონდა. განსხვავებით ბიზანტიისგან.

არც არავის არ ვადარებ წინა დროსთან შედარებით . საზღვრები 1079 წლისთვის გაიზარდა აი რას ვადარებ, ხოლო ქვეყანამ ბიზანტიაც დაამარცხა და სელჩუკებიც, მეტი რა გინდა?!

მაგას გიორგიზე იძახი? იმ გიორგიზე რომელიც ვარდან სვანთა ერისთავს და ლიპარიტ ბაღვაშს თავს უქონავდა? ნუ, ნუ...

ბიზანტიის დამარცხება, ანაკოფიის აღება, ტაოს მთლიანად დაბრუნება, კლარჯეთის, არტაანის და ჯავახეთის იმ მიწების დაბრუნება, რომელიც ბაგრატ IV დაუთმო ბიზანტიას და პლიუს ზემო ქვეყნების შემოერთება ბასიანთან არზრუმთან ერთად და კიდევ ვანანდის სომხური სამეფოს შემოერთება დედაქალაქ ყარსთან ერთან, ბოლოს კახეთ-ჰერეთზე იერიშის მიტანა რაც თურქების შემოსევან ჩაშალა.

დაუღუპია დავითს საქართველო, ეს რა მეფე გაგვიპუსტიაკა, აფსუს.

მე დიდგორის ომი არ მიხსენებია, ვთქვი რომ 1115 წლამდე, კარგად დავითის მეფობის მხოლოდ 1103-4 და 1110 წწ ვიცით მეთქი და სამშვილდის აღება და ერწუხის ბრძოლა სწორედ მაგ დროს ხდება. ასე რომ სხვა ცნობილი ფაქტი მოიყვანე,

შენ თქვი რომ მხოლოდ ამ წლების ამბები ვიციო კარგად, ანუ დიდგორის ამბები არ გცოდნია. სწორად გავიგე? შეიძლება ისტორია არ ვიცი, მაგრამ ქართულად ნაწერიდან სწორი აზრის გამოტანა შემიძლია. თუ ვცდები შემისწორე.

რავიცი იქნება შენ აღმოაჩინე რაიმე უცნობი წყარო შეგიძლია გაგვიზიარო.

და რისთვის? რომ მერე თქვა:

მემატიანეს არ არის საჭირო ბოლომდე ენდო მითუმეთეს თუ საამისო მიზეზი გაქ

[sable]

[b]

sable

მერე ეგ რას ნიშნავს? იქნებ ისიც ამიხსნა რა უფლებები აქვს მეფედ მეფეს და რა კიდე მეფეს. ოღონდ

არგუმენტირებული პასუხი პლზ. შენს სუბიექტურ აზრს ისედაც ვხვდები.

რაშია ჩემი აზრი სუბიექტური?! ჩემგან რომ ითხოვ არგუმენტებს შენც დაწერე არგუმენტირებულად.
მეფეთ მეფეს ხშირად მეფეზე უზენაესი უფლების მქონე იყო როგორც ეს მისი ტიტულიდან ჩანს, ასე მაგალითად
ტაო-კლარჯეთში სადაც X საუკუნისთვის რამოდენიმე მეფე ჩნდება, მაგრამ ქვეყანა დე იურე ერთიანია საჭირო ხდება მეფეთ მეფის ტიტულის შემოღება იმისთვის, რომ მათ შორის უფროს-უმცროსის საკითხი განირჩეს.

ანუ ტაო-კლარჯეთში არსებობდა ბაგრატიონებს შორის კოლექტიური მართვის სისტემა მაგრამ რადგანაც ყველა სამთავროს მქონე ბაგრატიონმა მეფობის დაჩემება დაიწყო საჭირო გახდა მეფეზე მაღალი ტიტულის შემოღება და ასე ჩნდება მეფეთ მეფე საქართველოში.

არც შენა ხარ ობიექტური ჩემის აზრით. მით უმეტეს რომ საყრდენი არაფერი გაქვს.

ისტორიკოსის ტენდენციურობას იჩენს გიორგის მიმართ ეს ცალსახაა რადგან მას ყურადრებას ამახვილებს მხოლოდ წარუმატებლობებზე და არა წარმატებაზე ეს მაშინ როდესაც მეფეს როგორც ზემოთ დავწერე წარმატებები საკმაოდ ჰქონდა. ანუ აქ საუბარია სუბიექტურობაზე კონკრეტულად გიორგის მიმართ და არა ზოგადად ისტორიკოსის ნაწარმოების მიმართ.

სამაგიეროდ ორივე მეფეს ერთნაირი უფლებები ჰქონდა. განსხვავებით ბიზანტიისგან.

სპარტის მაგალითის მოყვანა აბსოლიტურად უადგილოა, ზემოთაც დავწერე და ეხლაც ვიმეორებ!

მაგას გიორგიზე იძახი? იმ გიორგიზე რომელიც ვარდან სვანთა ერისთავს და ლიპარიტ ბაღვაშს თავს უქონავდა? ნუ, ნუ...

კი მოხდა აჯანყება და გამოდგა მეფეს ვასალების დიდი ნაწილი, მაგრამ ხომ ვერ მეტყვი ბოლო რა იყო ?! თუ არ ვცდები დაეტია ყველა თავის ნაჭუჭში, არა? თუ შემთხვევის მეფეს ძალაუფლება შეურყიეს თუ რა ჰქნეს, ვერც ვერაფერი მიიღეს მხოლოდ ის რასაც ბაგარატ IV დროს ვერ იღებდნენ და რაზეც გარკვეულწილად ლეგიტიმური უფლება ჰქონდათ მემკვიდრეობის პრინციპიდან გამომდინარე.

კი მეფემ დათმო მაგრამ რა წააგო?! სამოქალაქო ომის ნაცვლად, რომელიც ბაგრატ IV დროს 15 წელი გაგრძელდა გიორგიმ დათმობაზე წასვლით ერთ წელში, თან ზედმეტი სიტუაციის გამწვავების გარეშე, მის წინააღმდეგ გამოსვლა დიდი ხნით შეაჩერა და სანამ თურქები არ შემოვიდნენ მასიურად საქართველოში შიდა განხეთქილებას საქართველოში ადგილი არ ჰქონია.

ჩვენ რომ გვგონია რომ ქვეყნის მმართველის თავისი ხალხის წინაშე ხანდახან დათმობებზე არ უნდა წავიდეს, არ არის ეს მართალი! პირიქით გონიერი მმართველი სადაც საჭიროა იქ დათმობაზე მიდის და სადაც საჭიროს იქ არც არაფერს თმობს. ასე რომ გიორგიმ გონიერება გამოიჩინა და იმ მომენტში დათმო, როდესაც ეს საჭირო იყო და სიტუაციის გამწვავებას და იმ სურათის მიღებას, რაც მამამისმა - ბაგრატ IV მიიღო 1040-1055 წწ თავი აარიდა. სხვათაშორის ბაგრატს მისი ყმაწვილური ყოყოჩობის წყალობით ბევრი შეცდომა მოუვიდა და მარტო ისეთი ძლიერი ფეოდალის დაკარგვა რად ღირს, როგორიც ლიპარიტ ბაღვაში იყო - კაცი, რომელიც ბაგრატის ყრმობის დროს
ბაგრატსაც პატრონობდა და ქვეყანასაც და ბიზანტიის აგრესია საქართველოში 1029-30 წწ და 1032 წელს სწორედ ლიპარიტმა და მისმა მოკავშირემ აბაზასძემ შეაჩერეს.

დაუღუპია დავითს საქართველო, ეს რა მეფე გაგვიპუსტიაკა, აფსუს.

ვერ ვხვდები ამით რისი თქმა გინდა, თუ კამათის მოდი არგუმენტებით ვიკამათოდ.

შენ თქვი რომ მხოლოდ ამ წლების ამბები ვიციო კარგად, ანუ დიდგორის ამბები არ გცოდნია. სწორად გავიგე? შეიძლება ისტორია არ ვიცი, მაგრამ ქართულად ნაწერიდან სწორი აზრის გამოტანა შემიძლია. თუ ვცდები შემისწორე.

და რისთვის? რომ მერე თქვა:

ქართულად თუ სწორად შეგიძლია აზრის გამოტანა, მაშინ შენს მიერ ჩემს ციტირებულ ფრაზას კარაგდ დახედე და იქ წაიკითხავ რომ 1115 წლამდე, კარგად დავითის მეფობის მხოლოდ 1103-4 და 1110 წწ ვიცით მეთქი და სამშვილდის აღება და ერწუხის ბრძოლა სწორედ მაგ დროს ხდება.

ანუ მე ვსაუბრობ 1115 წლამდე რაც მოხდა იმ მოვლენებზე და არა დიდგორის ბრძოლაზე რომელიც ცნობისთვის 1121 წელს მოხდა ანუ 1115 წლის შემდეგ. მეტი რაღა დაგიღეჭო არ ვიცი

იმედია ამის შემდეგ ამ საკითხს აღარ დავუბრონდებით.