გიორგი II, 1072-1089 პარამეტრები

[afxazi]

ჩემის აზრით საკმაოდ საინტერესო უნდა იყოს ამ პიროვნებაზე საუბარი. უფრო სწორად საუბარი იმის შესახებ თუ რატომაა ასე ბუნდოვნად მოცული, ერთი შეხედვით შეიძლება არა მაგრამ მაინც, მისი სამეფო ტახტიდან გადაყენება, თუ საკუთარი ნებით გადადგომა და მისი მცირეწლოვანი შვილის, დავითის გამეფება. მართალია დავითი უძლიერესი მმართველი აღმოჩნდა მაგრამ წინასწარ ამის გაანგარიშება ლოგიკურად შეუძლებელი იყო და მაინც თითქოს ეს გადაწყვეტილება იმ პერიოდში, მცირეწლოვანი ყმაწვილის ტახტზე ასვლა (ეპოქის დახასიათებას არ შევუდგები, ყველამ კარგად ვიცით თუ რა ვითარება იყო) სარისკო ჩანს.

ივანე ჯავახიშვილი ტავის საეკლესიო ისტორიაში ასეთ რამეს ამბობს. "შინაურ უმწეო პოლიტიკურ მდგომარეობას, საქმეების ასეთს აწეწ-დაწეწას ზედ სტიქიური უბედურებაც დაერთო: 1088 წელს საქარტველოში კატასტროფული მიწისძვრა დაიწყო, რომელიც მთელი წლის განმავლობაში გრძელდებოდა. ამ კატასტროფულმა მიწისძვრამ დიდძალი ციხე-ქალაქები და სოფლები იმსხვერპლა. ამ დროს მთლიანად დაინგრა განთქმული თმოგვი ციხითურთ, მრავალი ხალხიც დაიღუპა და გადარჩენილნიც უსახლკაროდ დარჩნენ. ამას ჯერ ზედ მკაცრი ზამთარი, ხოლო შემდეგ გაზაფხულზე, საშინელი წყალდიდობა მოჰყვა, რომელმაც ქვეყნას აგრეთვე შემდეგ დიდი ზიანი მიაყენა. ყველა ამ თავზე დამტყდარი უბედურებების ეგავლენით, თ უ ე გ ე ბ ი ს ა გ რ ე თ ვ ე ს ხ ვ ა, ჩ ვ ე ნ თ ვ ი ს ჯ ე რ უ ც ნ ო ბ ი მ ი ზ ე ზე ბ ი ს გამო გიორგი II გადადგა, მეფობას თავი დაანება და 1089 წელს საქართველოს სამეფო ტახტზე მისი ჭაბუკი ვაჟიშვილი დავითი, შემდეგ აღმაშენებლად წოდებული ავიდა.


საინტერესოა რა უნდა ყოფილიყო, ან თუ იყო საერთოდ სხვა რამ მიზეზი ამ ცვილებისა. ფაქტია რომ მიწისძვრა და წყალდიდობები გიორგი ბრალი არ ყოფილა. სიტუაციას ინტრიგას ძენს ის ფაქტიც რომ, მას შემდეგ რაც დავითი გამეფდა მისი ისტორიკოსის მიერ დაწერილ ისტორიაში, რომელიც ცხადია მეფის მეთვალყურეობით იწერებოდა, მხოლოდ ერთგან თუ ორგან გაკვრითაა ნახსენები გიორგი, დავითის გამეფებამდე კი არცთუ ისე სახარბიელოდაა დახასიათებული.


ვფიქრობ საინტერესო მსჯელობა უნდა გამოვიდეს.

[bekas]

sable

ანუ ტაო-კლარჯეთში არსებობდა ბაგრატიონებს შორის კოლექტიური მართვის სისტემა

ეს შენი აღმოჩენაა თუ სადმე წაიკითხე? მაინც როგორ წარმოგიდგენია ეს მართვის კოლექტიური სისტემა? მეფეების პარლამენტის თუ რამე სხვა სახით

სპარტის მაგალითის მოყვანა აბსოლიტურად უადგილოა

მაინც რატომ? მეფეების შენს მიერ აღმოჩენილ მართვის კოლექტიურ სისტემაში არ ჯდება?

ისტორიკოსის ტენდენციურობას იჩენს გიორგის მიმართ ეს ცალსახაა რადგან მას ყურადრებას ამახვილებს მხოლოდ წარუმატებლობებზე და არა წარმატებაზე

იგივეს ვიტყოდი შენს შესახებაც. ტენდენციური ხარ და ყურადღებას ამახვილებ მხოლოდ მის წარმატებებზე. სხვაობა ისაა რომ მემატიანე შენზე უფრო ახლოს იყო იმ ეპოქასთან, ცხელ კვალზე წერდა შენგან განსხვავებით.

კი მოხდა აჯანყება და გამოდგა მეფეს ვასალების დიდი ნაწილი, მაგრამ ხომ ვერ მეტყვი ბოლო რა იყო ?!

ბოლო? ლიპარიტ ბაღვაშს სამშვილდე ერგო. მაგალითისთვის კმარა თუ კიდე გინდა?

ვერ ვხვდები ამით რისი თქმა გინდა, თუ კამათის მოდი არგუმენტებით ვიკამათოდ.

რას ვერ ხვდები? კარგი და ბრძენი მეფის მაგივრად სამეფო თინეიჯერის ხელში გადავიდა. ანუ დავითის გამეფება უკან გადადგმული ნაბიჯი იყო. ყოველ შემთხვევაში შენი პოსტებიდან ეგეთი აზრი გამოვიტანე

ანუ მე ვსაუბრობ 1115 წლამდე რაც მოხდა იმ მოვლენებზე

ანუ არც 1093 წელს ლიპარიტის შეპყრობის და გაშვების, არც 1094 წელს მისი ხელმეორედ შეპყრობის, არც 1099 წლის ამბები არ ვიცით? თურქებს რომ ხარკი შეუწყვიტა და ქვეყანა დამოუკიდებელი გახადა? თუმცა მემატიანის არ გჯერა, ტენდენციურობას აბრალებ (რაზე ან ვიზე დაყრდნობით გაუგებარია) და საიდან გეცოდინება

[sable]

sable

ეს შენი აღმოჩენაა თუ სადმე წაიკითხე? მაინც როგორ წარმოგიდგენია ეს მართვის კოლექტიური სისტემა? მეფეების პარლამენტის თუ რამე სხვა სახით

ბაგრატიონებს შორის კოლექტიური მართვის სისტემა ყველა მათგანის მიერ საკუთარი სამფლობელოდ განგებას გულისხმობს, ხოლო მათ შორის ურთიერთობას ერთი ზემდგომი აგვარებდა, რაც არ იცი იმაში გირჩევნია ნუ მედავები, შენ სკოლის სახელმძღვანელოთი მეკამათები, ეს აქ ვერ გამოგადგება.

მაინც რატომ? მეფეების შენს მიერ აღმოჩენილ მართვის კოლექტიურ სისტემაში არ ჯდება?
იგივეს ვიტყოდი შენს შესახებაც. ტენდენციური ხარ და ყურადღებას ამახვილებ მხოლოდ მის წარმატებებზე. სხვაობა ისაა რომ მემატიანე შენზე უფრო ახლოს იყო იმ ეპოქასთან, ცხელ კვალზე წერდა შენგან განსხვავებით.

ჯერ ერთიც მე არ მითქვია რომ მას მხოლოდ წარმატებები ჰქონდა მეთქი მე ვთქვი რომ წარმატებებიც ბლომად ჰქონდა მისი მეფობის დასაწყისში თქო. მემატიანე რომ ცხელ კვალზე წერდა იმიტომაც აღნიშნავს მხოლოდ დავითის წარმატებებს და დუმდება გიორგის ღირსებებზე ან თუდაც იმავე დავითის წარუმატებლობაზე (თუნდაც 1110 წელს განჯაზე თავდასხმის დროს, როდესაც იქ საქართველოს ჯარი დამარცხდა და უკან გაიქცა, ჩევნ მემატიანეს რატომღაც ეგ დაავიწყდა, ხოლო სამშვილდესთან იმავე წელს, რომ დავითმა თურქებს სძლია ეს არ გამორჩენია).

ბოლო? ლიპარიტ ბაღვაშს სამშვილდე ერგო. მაგალითისთვის კმარა თუ კიდე გინდა?

ვერ მოგართვით, ლიპარიტი ბერად იყო აღკვეცილი 1055 წლის შემდეგ, 1073 წელს ჩემთვის რამდენადაც ცნობილია სამშვილდე მისმა უფრ. ვაჟმა ივანე ბაღვაშმა მიიღო. იმავე სამშვილდის ციხე მათი სამფლობელო იყო ადრე და შესაბამისად ფაქტია მასზე კანონიერი პრეტენზია ექნებოდათ.

რას ვერ ხვდები? კარგი და ბრძენი მეფის მაგივრად სამეფო თინეიჯერის ხელში გადავიდა. ანუ დავითის გამეფება უკან გადადგმული ნაბიჯი იყო. ყოველ შემთხვევაში შენი პოსტებიდან ეგეთი აზრი გამოვიტანე

ჩემი პოსტები კარგად წაიკითხე და უკეთეს აზრს გამოიტან.

ასე მაგალითად აკად. ნიკო ბერძენიშვილის აზრი ნახე 1089 წ. მოვლენებზე:

ამ საშინელი საერთო უბედურების ჟამს, დავითის ისტორიკოსის
ლაკონური თქმით, დავითს, რომელიც “მას ჟამსა იყო ჰასაკითა თექუსმეტისა
წლისა, ხოლო ქრონიკონი სამას და ცხრა (ე. ი. 1089 წ.) ამას მარტოდ შობილს
გიორგისგან თჳთ მამამან დაადგა გჳრგჳნი მეფობისა”[58] დავითის ისტორიკოსი
არაფერს ამბობს იმის შესახებ, თუ რატომ დაუთმო ჯერ კიდევ საკმაოდ
ახალგაზრდა გიორგიმ ტახტი შვილს[59], მაგრამ ამაში, უნდა ვიფიქროთ, გარკვეული
როლი იმან შეასრულა, რომ ქვეყანა თურქთა წინააღმდეგ დაუნდობელი ბრძოლის
ორგანიზატორს საჭიროებდა. გიორგი მეფე კი საამისო ღირსებებს მოკლებული
ჩანდა და დიდმა აზნაურთა წრემ პოლიტიკური გადატრიალება მოახდინა სამეფო
კარზე*

* ნ. ბერძენიშვილი, საქართველოს ისტორიის საკითხები, VII, გვ. 25-27; იხ. ასევე ნარკვევების III ტომი.

მე რამდენადაც ვიცი ისტორიკოსს სახელმწიფო გადატრიასლებაზე არაფერი არ უწერია მის მატიანეში და დავითის გამეფებას გიორგის ინიციატივად თვლის, აბა მაშინ დასიმზრებია ბატონო აკად. ნიკო ბერძენიშვილს პოლიტიკური გადატრიალება

ანუ არც 1093 წელს ლიპარიტის შეპყრობის და გაშვების, არც 1094 წელს მისი ხელმეორედ შეპყრობის, არც 1099 წლის ამბები არ ვიცით? თურქებს რომ ხარკი შეუწყვიტა და ქვეყანა დამოუკიდებელი გახადა? თუმცა მემატიანის არ გჯერა, ტენდენციურობას აბრალებ (რაზე ან ვიზე დაყრდნობით გაუგებარია) და საიდან გეცოდინება

რამდენი რამე გვცოდნია

შენ იძახი რომ საქართველოს ყველაზე დიდი მეფის მმართველობის 26 წლის შესახებ (1089-1115) იცი მხოლოდ ეგ რაც დაწერე და ეგ არის ბევრი ???? (1103-4, 1110 წწ გამოკლებით, აქ კიდევ შეიძლება ცოცხალი სურათის აღდგენა, რადგან კონკრეტულ წელზე ბევრი ცნობაა დაცული, როგორც ქართულ ისე აღმოს. და სომხ. წყაროებში), თუ ხუმრობ კიდევ გაგიგებს კაცი და თუ სერიოზულად წერ მაშინ არ ვიცი რა გიპასუხო