მიაფიზიტები, თუ მონოფიზიტები???? პარამეტრები

[დათიკო]

ხალხნო, მოკლედ ამას წინათ ერთ ადამიანს ვესაუბრებოდი და ჩემდა გასაკვირად აღმოვაჩინე რომ თურმე სომხები თავის თავს მიაფიზიტებს უწოდებენ. ზოგადად ეს ორი ტერმინი ერთნაირად იტარგმნება, მაგრამ თუმე სწყინთ როცა მათ მონოფიზიტებად იხსენიებენ, რადგან მონოფიზიტური სწავლება თავადაც ანათემაზე გადაუციათ.
კი ვიცოდი რომ ისინი თავს სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას უწოდებენ და მართლმადიდებლებადაც მიაჩნიათ თავი, მაგრამ ეს ტერმინი პირველად გავიგე.
მინდა რომ ამ თემაში უფრო დეტალურად ვისაუბროთ მონოფიზიტობისა თუ ორიენტალ ორთოდოქსიის შესახებ.

ანუ როგორც დიალოგისას შევიტყვე:
მიაფიზიტებს მართლაც ქრისტეს ერთი ბუნების სწამთ, მაგრამ მონოფიზიტებისგან განსხვავებით, მათ სწამთ, რომ ეს ერთი ბუნება სრული ღვთიური და სრული ადამიანური ბუნების თანაბარი მონაწილეობით არის შექმნილი, მათი ერთმანეთთან შერევის, ერთმანეთისგან განცალკავების და რომელიმე მათგანის ცვლილების გარეშე.


მოკლედ, ვისაუბროთ ამაზე.

[konstantin Logos]

A.V.M

ფილიოკვე ამოღებულია კათოლიკური სარწმუნეობის სიმბოლოდან.(ბენედიქტე 16ის ინიციატივით, რომელსაც ის ჯერ კიდევ კარდინალობის დროს 2000 წლიდან მოითხოვდა)

მე სვა რამეს ვწერ შენ სხვა რამეს ამბობ.

ჩემი პასუხი ეხებოდა „და“ კავშირს, რომელიც შენ ახსენე. ვიფიქრე რომ საუბარია სულიწმინდაზე, რომელიც გამოვალს მამისაგან „და“ ძისაგან, ანუ ფილიოკვეს ფორმულირება, რომელსაც კათოლიკეები იყენებენ „ხანდახან“

ახლა გეკითხები-რა გახდა მთავარი მიზეზი დასავლურ-აღმოსავლური ეკლესიაების გათიშვისა.

11 საუკუნისთვის მრავალი მიზეზი დაგროვდა(შაბათის მარხვა, რძითა და ყველით მარხვა, სამღვდელოთა უქორწინებლობის მოთხოვნა (ცელიბატი), ფილიოკვე (მრწამსისათვის დამატება ფრაზისა ძისაგან სული წმიდის გამოსვლის თაობაზე), წვერის პარსვა, დიაკონთა ეპისკოპოსად კურთხევა, უფუარი პურის გამოყენება ზიარებისას და სხვა)) , სიტუაცია მომწიფდა ამისთვის, თუმცა ბიძგი, საბაბი იყო დასავლეთ საქრისტიანოს(ლათინები) თავისებური აღქმა ეკლესიის ერთიანობისა. ანუ ეკლესიის ერთიანობაში რომი გულისხმობდა ცენტრალიზაციას, ანუ ერთის(რომის) გარშემო გაერთიანებას, და სწორედ რომს უნდა ჰქონოდა უპირატესობა სხვა ადგილობრივ ეკლესიებთან შედარებით... ხოლო აღმოსავლეთ საქრისტიანო(ქალკედონიტი მართლმადიდებლები) ერთიანობაში გულისხმობდა ყველა ადგილობრივი ეკლესიის ერთობლიობას, ერთი იდეის გარშემო გაერთიანებას თანასწორობის შენარჩუნებით...
სწორედ აქედან გამომდინარეობდა „რომის პირველობის“ განსხვავებული შეფასება ეკლესიებს შორის...
რომის სამხრეთ პროვინციებში ბიზანტიური წესის შეცვლის მოთხოვნები და თავისმხრივ ბიზანტიაში ლათინური წესის მქონე ტაძრების დახურვამ კი ეს დაძაბულობა და ურთიერთგათიშვა სისრულეში მოიყვანა...

ეგენი ყველაფერი წვრილმანებია.

შენ მთავარი მითხარი თუ რატომ მოვიდა ქრისტე.

შენთვის შეიძლება წვრილმანია 
ქრისტე მოვიდა იმიტომ, რომ დამახინჯდა სწორი სწავლება და ის მოითხოვდა განახლებას..ქრისტე მოვიდა ცოდვების ასაღებად საკუთარ თავზე რომ გაეთავისუფლებინა ადამიანები ჯოჯოხეთისგან და მიეცა ადამიანებისთვის გადარჩენის შანსი წმინდა საიდუმლოებებში მონაწილეობის მიღებით, თავისი ცხოვრებით მოგვცა მაგალითი და მოგვცა სწავლება, რომელიც თავის მოციქულებს დაუტოვა საქადაგებლად მთელს მსოფლიოში..

.(ამის ნიშნები მართლმადიდებლობაში არის)

ეს ტრადიციული დაბლოებაა...

და ტრადიციულად უპასუხოდ რჩება

და ვინ მოქმედებს ეკლესიის სახელით? ხელდასმული მოციქულები?

შენ ევსები კესარიელი თუ გაქვს წაკითხული?
(სადაც საუბრობს ხელდასხმულთა ჯაჭვის შესახებ?)

რომელი? ორიგენეს მოწაფეს გულისხმობ, არიანელობას რომ იწყნარებდა?

სამოციქულო ეკლესია არის ბიზანტიის იმპერიის ეპისკოპოსები?

არანირად.
სამოციქულოა ის ეკლესია რომელიც დღემდე იცავს ქრისტეს სწავლებას.
(წვრილმანებზე არაფერს ვიტყვი. მაგალითად სამების დოგმატს)

და ქრისტეს სწავლებას მხოლოდ მართლმადიდებლობა იცავს? თუ შეიძლება დავუშვათ რომ სხვა კონფესიებიც? თუ არა, მაშინ ქრისტეს სწავლების რომელ დოგმატებს ეწინაამღდეგება მაგალითად კათოლიკეობა ან ორიენტალური ეკლესიები?(ნუ პროტესტანტებზე მერე ვისაუბროთ)



A.V.M

გაიზარდა ხატებისადმი თაყვანისცემა, წმინდანების რაოდენობა და მათი და თაყვანისცემა..

ეს რამენაირად ეწინააღმდეგება ქრისეს სწავლებას?

კი, ეწინაამღდეგება, არამარტო ქრისტეს სწავლებას, არამედ მოსეს, აბრაამის, იაკობის და ისააკის სწავლებასაც...

გამრავლდა ხატების სახელწოდებები, მაგალითად ჩვენ ვხვდებით ღვთისმშობლის ათეულობით განსხვავებულ ხატს, რომელსაც მართლმადიდებლების ცხოვრების ყველა წესისთვის იყენებენ, მაგალითად ბარაქის ღვთისმშობელი, უშვილობის მკურნალი ღვთისმშობელი და ა.შ. ბოდიში და ეს ემსგავსება კერპთაყვანისცემას, ვინაიდან უკვე არა ღვთისმშობლის თაყვანისცემა, არამედ კონკრეტული ხატის თაყვანისცემა ხდება...

და შენ თუ ვინმე კონკრეტული მრევლის ან თუნდაც სასულიერო პირის ფანატიკურ დამოკიდებულებას ნებისმიერი სიწმინდის მიმართ,მიიჩნევ ზოგადად ეკლესიის პოზიციად მაშინ ძალიან ცუდი.

ეკლესიის პოზიციის გარეშე გამოუშვებენ ასი ათასი მოწამეთა ხატებს სხავდასხვა სახელებით? ანბანის მიხედვით: წმინდა გივი, წმინდა ჯუმბერი, წმინდა ამბაკო.. ვინ გაარჩევს იმ ასი ათასიდან ვის რა ერქვა, მაგრამ ხატები უკვე არსებობს ნებისმიერ ქართულ სახელზე, და თან ანბანის მიხედვით არის დალაგებული, იყიდება სამების ტაძარშივე... ნუთუ ამას ეკლესიის თანხმობის გარეშე ყიდიან????
ხე ნაყოფით შეიცნობა... 135 ნაირსახეობის(მეტი თუ არა) ღვთისმშობლის ხატი არსებობს, ყველა განსაკუთრებულ ცხოვრებისეულ მოვლენას ერგება.. როგორ ფიქრობ ეს ნორმალური მოვლენაა? თუ ღვთისმშობლის თაყვანისცემა ხდება, რაღატომ არსებობს ამდენი ხატი სხვადასხვა დატვირთვის მქონე, თითქოს ღვთისმშობელის „ავატარები“ იყოს... ძალიან მაგონებს ინდუისტურ „მონოთეიზმს“, ერთი ღმერთის მრავალნაირ გამოვლინებას.. თაყვანს ვცემთ კრიშნას მეათე ინკარნაციას, სადაც ის ღატაკთა მფარველად გვევლინება, თაყვანს ვცემთ კრიშნას მეორე ინკარნაციას, სადაც ის ავადმყოფთა მკურნალად გვევლინება .. .
ახლა არ მითხრა რომ მართლმადიდებლური ხატები ეკლესიის პოზიციით არ არის გამყარებულიო...

შეიცვალა პირჯვრის გადაწერის წესი,

ამაზე იმდენი გვაქვს ნაკამათევი ამ ფორუმზე...(თუნდაც ბატონ ძველმართლმადიდებელთან) რომ აღარ მაქვს სურვილი კიდევ ვწერო გაუთავებელი პოსტები...
მითხარი რომელი წესი როგორ შეიცვალა და რაში ეწინააღმდეგება ეს ქრისტეს სწავლებას?

საერთოდ პირჯვრის გადაწერის ტრადიცია რომელი საუკუნიდან იწყება ჯერ ეს არის გასარკვევი...მეორეც თუ ჩვენ არ ვაქცევთ ყურადღებას ასეთ დეტალებს, მაშინ რაღატომ ვკიცხავთ სხვა კონფესიების? გიტარაზე დაკვრა და სიმღერა ტაძარში ეწინაამღდეგება ქრისტეს სწავლებას? უფუარი პურის გამოყენება ეწინაამღდეგება? სასულიერო პირების წვერის პარსვა ეწინაამღდეგება?

შემოღებულია: ხატების, ჯვრების კოცნა, მღდელმსახურების ხელზე მთხევა, სანთლების დანთება...

იგივე კითხვა.
ყოლივე ეს რაში ეწინააღმდეგება ქრისტეს სწავლებას?

იხილე წინა პოსტი...

სწავლება სულის წარმოშობის შესახებ(კრეაციონისტული),

სხვათა შორის ახლახანს ვეცნობოდი ედიშერის ნაშრომს სულის წარმოშობაზე. მაგრამ შენ ეგ მითხარი ვინ შეცვალა ეგ სწავლება და როდის?
ედიშერ ჭელიძის შეფასებები კიდევ ცალკე თემაა.. ის წინაამღდეგობაში მოდის რუსი მართლმადიდებელი თეოლოგების შეფასებებთან ამ საკითხთან დაკავსირებით. თვითონ წმინდა მამების გამონათვამებიდან მსჯელობა რთულია, როცა წინაამღდეგობრივი აზრია ჩადებული..

A.V.M

შეცვლილია ნათლობის წესი და მნიშვნელობა...

ეს საინტერესოა.
რას გულისხმობ წესისა და მნიშვნელობის ცვლილებაში?

ვგულისხმობ ჩვილობაში მონათვლის წესს ვითომდა პირველქმნილი ცოდვის მოსახსნელად, რომელსაც მართლმადიდებელი ეკლესია აღიარებს, თუ არ ვცდები კართაგენის კრებაზე დაადგინეს. ანუ აქ წყლით ნათლობისთვის მეტი დატვირთვაა მიცემული, და მონანიებას, შეგნებულ არჩევანს და მადლისმიერ ნათლობას(სულით ნათლობას) მეორეხარისხოვანი... ანუ რიტუალურ წესზეა(ვაღიარებ ერთსა ნათლისღებასა მოსატევებლად ცოდვათა) აღებული ორიენტირი და არა მადლზე, რომელიც მხოლოდ პირადი რწმენით, პირადი ღირსებებით და პირადი არჩევანით, მონანიებით და მართალი ცხოვრებით მიიღწევა(რაც ჩვილს ვერ ექნება)...

შეცვლილია ტერმინოლოგია(უჰიპოსტასო ბუნების შესაძლებლობა+ დიოენერგიზმი, უჰიპოსტასო ბუნებისთვის ჰიპოსტასის მოხმობის საშუალება)

აქაც კონკრეტული მაგალითებით უნდავილაპარაკოთ.
თორემ იმდენად ფაქიზია ეგ თემა( ჰიპოსტასი , ბუნება , ქმნილება და.ა.შ.) რომ შეიძლება უნებლიედ შეცდომბი დავუშვათ.

 მესამე საეკლესიო კრების ჩათვლით ტერმინები უჰიპოსტასო ბუნება, ორი ბუნების შეერთება ერთ ჰიპოსტასში წარმოუდგენელი იყო...ამას მოწმობს ალექსანდრიული სკოლის/კათედრის წარმომადგენლების ტერმინოლოგია, რომლებმაც მესამე საეკლესიო კრებაზე ნესტორიანობა დაგმეს.(ნესტორმაც კი იცოდა რომ უჰიპოსტასო ბუნება მხოლოდ აბსტრაქციაა, შესაბამისად ორ ბუნებას ორი ჰიპოსტასი მიუსადაგა) ... თვითონ ქალკედონურ კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილება „ორი ბუნების შესახებ“ არ იყო ნათელი და მოითხოვდა დაზუსტებას თუ როგორ მოხდა ამ ორი ბუნების შეერთება ისე, რომ სიტყვა-ღმერთის ჰიპოსტასი საერთო გახდა როგორც ღვთაებრივი ბუნებისთვის ასევე ადამიანურისთვის.. მხოლოდ ერთი საუკუნის შემდეგ შემოვიდა მივიდნენ იმ დასკვნამდე რომ ლოგოსის ღვთაებრიობის წყალობით მოხდა ადამიანური ბუნებისთვის ჰიპოსტასის მოხმობა, ანუ „ჰიპოსტასიზაცია“...
საერთოდ ქალკედონიტებისთვის არ იყო უცხო ახალი ტერმინების შემოღება და სწორედ ეს გახდა მიზეზი შემდეგში ისედაც გაბზარული ურთიერთობების აღსადგენად ქალკედონირებსა და ანტიქალკედონიტებს შორის...

თანაც უნიკალურ სასწაულად, რომელიც ვითომდა მართლმადიდებლებზე გადმოდის...

აბა შენი აზრი გვითხარი ამ ყოველივეზე.
ცეცხლი არ გადმოდის და ხელოვნურად ვანთებთ?
თუ სხვებზეც გადმოდის ამ დღეს და არ ვაჩენთ?

1)ჩვეულებრივი ცერემონიალი, სადაც ანთებენ ისევე როგორც ჩვეულებრივ დღესასწაულებზე... შეიძლება ყოფილა შემთხვევა ღვთაებრივად ანთების, მაგრამ არა ყოველ წელს, არა ერთსა და იმავე დღეს ანუ დაკვეთით ასეთი რამ არ ხდება...
2)ცეცხლი გადმოდის სხვებზეც. მაგალითად იყო შემთხვევები როცა სომხების კალენდარსა და მართლმადიდებლების კალენდრებს შორის ცდომილება იყო. მაშინ სომხებს ცალკე ჩაუტარებიათ ცერემონიალი და ცეცხლი გადმოსულა(აინთო/აანთეს)..
3) უფლის საფლავთან ლოცულობს არამარტო მართლმადიდებელი პატრიარქი, არამედ სომეხი არქიმანდრიტიც.