მიაფიზიტები, თუ მონოფიზიტები???? პარამეტრები

[დათიკო]

ხალხნო, მოკლედ ამას წინათ ერთ ადამიანს ვესაუბრებოდი და ჩემდა გასაკვირად აღმოვაჩინე რომ თურმე სომხები თავის თავს მიაფიზიტებს უწოდებენ. ზოგადად ეს ორი ტერმინი ერთნაირად იტარგმნება, მაგრამ თუმე სწყინთ როცა მათ მონოფიზიტებად იხსენიებენ, რადგან მონოფიზიტური სწავლება თავადაც ანათემაზე გადაუციათ.
კი ვიცოდი რომ ისინი თავს სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას უწოდებენ და მართლმადიდებლებადაც მიაჩნიათ თავი, მაგრამ ეს ტერმინი პირველად გავიგე.
მინდა რომ ამ თემაში უფრო დეტალურად ვისაუბროთ მონოფიზიტობისა თუ ორიენტალ ორთოდოქსიის შესახებ.

ანუ როგორც დიალოგისას შევიტყვე:
მიაფიზიტებს მართლაც ქრისტეს ერთი ბუნების სწამთ, მაგრამ მონოფიზიტებისგან განსხვავებით, მათ სწამთ, რომ ეს ერთი ბუნება სრული ღვთიური და სრული ადამიანური ბუნების თანაბარი მონაწილეობით არის შექმნილი, მათი ერთმანეთთან შერევის, ერთმანეთისგან განცალკავების და რომელიმე მათგანის ცვლილების გარეშე.


მოკლედ, ვისაუბროთ ამაზე.

[A.V.M]

[quote]ჩემი პასუხი ეხებოდა „და“ კავშირს, რომელიც შენ ახსენე. ვიფიქრე რომ საუბარია სულიწმინდაზე, რომელიც გამოვალს მამისაგან „და“ ძისაგან, ანუ ფილიოკვეს ფორმულირება, რომელსაც კათოლიკეები იყენებენ „ხანდახან“ [/quote]
ფილიოკვე რა თქმა უნდა ვიცი რაცაა, უბრალოდ როდესაც სულიწმინდის გამომავლობის შესახებ ვწერდი მაგალითი მომყავდა მხოლოდ და ამ თემის შესახებ საუბრის გაგრძელებას არ ვაპირებდი.

[quote]11 საუკუნისთვის მრავალი მიზეზი დაგროვდა(შაბათის მარხვა, რძითა და ყველით მარხვა, სამღვდელოთა უქორწინებლობის მოთხოვნა (ცელიბატი), ფილიოკვე (მრწამსისათვის დამატება ფრაზისა ძისაგან სული წმიდის გამოსვლის თაობაზე), წვერის პარსვა, დიაკონთა ეპისკოპოსად კურთხევა, უფუარი პურის გამოყენება ზიარებისას და სხვა)) , სიტუაცია მომწიფდა ამისთვის, თუმცა ბიძგი, საბაბი იყო დასავლეთ საქრისტიანოს(ლათინები) თავისებური აღქმა ეკლესიის ერთიანობისა[/quote]
როდესაც ფორუმელებთან პოლემიკაში შევდივარ ხოლმე როგორც წესი ცოტა კითხებს ვსვამ.რაგდნან მეტ-ნაკლებად ვიცი მათი აზრები,იდეები,და.ა.ს. შენ არ გიცნობ რადგან ახალი ხარ.აქედან გამომდინარე კითხვების დასმა მომიწევს ხოლმე შიგადა შიგ რომ უფრო გაადვილდეს საუბარი.


სენ თუ გაქვს წაკიტხული დასავლურ-აღმმოსავლურ ეკლესიათა გაყოფის ტემაზე მიწერილი წერილები მთაწმინდელებს შორის?(ზუსტად აღარ მახსოვს სად ამოვიკითხე და ამიტომ ვერც ზუსტ ციტირებას გავიხსენებ.)
პერიფრაზს გავაკეთებ; ,,ცვენ თვალს დავხუჭავთ მათ განსხვავებულ ზიარების წესზე, სიკვდილის შემდგომი სულის მდებარეობის განსხვავებულ აზრზზე , სასულიერო პირთა ცელებატობაზე და.ა.შ. ოღონდ აღიარონ სამება ისე როგორც ჩვენ და კვლავ ერთად ვიქნებით.''

[quote]შენთვის შეიძლება წვრილმანია [/quote]
მე მართლმადიდებლური ეკლესიის შემადგენელი სუბიექტი ვარ და არა ავტონომიური ერთეული მის გარეთ.
თუ წვრილმანია რამე ჩემი ეკლესიისთვის წვრილმანია ჩემთვისაც.თუ ,,მსხვილმანია'' რამე მსხვილმანია ჩემთვისაც

[quote]ქრისტე მოვიდა იმიტომ, რომ დამახინჯდა სწორი სწავლება და ის მოითხოვდა განახლებას..ქრისტე მოვიდა ცოდვების ასაღებად საკუთარ თავზე რომ გაეთავისუფლებინა ადამიანები ჯოჯოხეთისგან და მიეცა ადამიანებისთვის გადარჩენის შანსი წმინდა საიდუმლოებებში მონაწილეობის მიღებით, თავისი ცხოვრებით მოგვცა მაგალითი და მოგვცა სწავლება, რომელიც თავის მოციქულებს დაუტოვა საქადაგებლად მთელს მსოფლიოში..[/quote]
ნამდვილად

[quote]
და ტრადიციულად უპასუხოდ რჩება[/quote]

არავინ ამბობს რომ სასულიერო პირებს ან მრევლის წევრებს არ აქვთ შეცდომები. შეიძლება ეს ამპარტავნებით იყოს გამოწვეული , ანგარებით , ხიბლით მედიდურობით და.ა.შ. მაგრამ ამ ყოველივეს გამო მთლიანად ეკლესიისთვის რამის დაბრალება რბილად რომ ვთქვათ არასწორია.

[quote]რომელი? ორიგენეს მოწაფეს გულისხმობ, არიანელობას რომ იწყნარებდა?[/quote]
ორივემ ვიცით რომ ევსები კესარიელი იყო ერთი.( სხვებიც შეიძლება იყვნენ მაგრამ დაიჩრდილენ ან საერთოდ არაფერი გაუკეთებიათ)
და მეორე. თუ ორიგენესთან სიახლოოვეს მიიჩნევ მის უარყოფით თვისებას ეს არასწორია. რადგან თავად ორიგენეს არაერთი სწავლება შეწყნარებულია ეკლესიის მიერ სხვები კი დაგმობილი.
რაც შეეხება არიანელთა სეწყნარებას აქაც (როგორც ყოველთვის) კონკრეტული მაგალითებით უნდა ვიმსჯელოთ.
და მესამე. მე გკითხე წაკითხული გაქვს თუ არა მეთქი ხომ? და დარწმუნებული ვარ იცოდი კიდევაც თუ რის შესახებ გეუბნებოდი.

(სხვათა შორის ჩვენს ბიბლიოთეკაშიცაა მოცემული ნაშრომები-შეგიძლია იხილო:
http://library.church.ge/index.php?option=...mid=58&lang=ka)

[quote]თუ არა, მაშინ ქრისტეს სწავლების რომელ დოგმატებს ეწინაამღდეგება მაგალითად კათოლიკეობა ან ორიენტალური ეკლესიები?(ნუ პროტესტანტებზე მერე ვისაუბროთ)[/quote]
აქაც მეტად მნიშვნელოვანებზე გავაკეთებ აქცენტს.
1-კათოლიკეობა ეწინააღმდეგება წმ.სამების დოგმატს.სულიწმინდის შესახებ.
2-რაც შეეხება ორიენტალურ ეკლესიებს (გნებავთ არაქალკედონურებს , გნებავთ მონოფიზიტებს)-ისინიც წმ.სამების დოგმატს ეწინააღმდეგებიან. და სამგვამოვანი ღმრთეების მეორე წევრის ერთბუნებობას აღიარებენ.

[quote]
კი, ეწინაამღდეგება, არამარტო ქრისტეს სწავლებას, არამედ მოსეს, აბრაამის, იაკობის და ისააკის სწავლებასაც...[/quote]
მოსეს , აბრაამის , ისააკის სწავლებას (და ზოგადად ძვ.აღთქმის) ახალი აღთქმის ეკლესია ბევრ რამეში არ ეთანხმება. ასე რომ ეგ არ გამოგვადგება არგუმენტად.

[quote]ეკლესიის პოზიციის გარეშე გამოუშვებენ ასი ათასი მოწამეთა ხატებს სხავდასხვა სახელებით? ანბანის მიხედვით: წმინდა გივი, წმინდა ჯუმბერი, წმინდა ამბაკო.. ვინ გაარჩევს იმ ასი ათასიდან ვის რა ერქვა, მაგრამ ხატები უკვე არსებობს ნებისმიერ ქართულ სახელზე, და თან ანბანის მიხედვით არის დალაგებული, იყიდება სამების ტაძარშივე... ნუთუ ამას ეკლესიის თანხმობის გარეშე ყიდიან????
ხე ნაყოფით შეიცნობა... 135 ნაირსახეობის(მეტი თუ არა) ღვთისმშობლის ხატი არსებობს, ყველა განსაკუთრებულ ცხოვრებისეულ მოვლენას ერგება.. როგორ ფიქრობ ეს ნორმალური მოვლენაა? თუ ღვთისმშობლის თაყვანისცემა ხდება, რაღატომ არსებობს ამდენი ხატი სხვადასხვა დატვირთვის მქონე,[/quote]
ჩემდა საწმუხარო ხატწერის კანონიკაში ვერ ვერკვევი კარგად. ამიტომ ვერც იმაზე გაგცემ პასუხს ხატწერაში ესა თუ ის მოვლენა და გამოვლინება რამდენად ეწინააღმდეგება კანონიკურ სწავლებას. სჯობს ამაზე მასთან ისაუბრო ვინც ჩემზე მეტად ერკვევა ამგვარ საკითხებში.

[quote] თითქოს ღვთისმშობელის „ავატარები“ იყოს... ძალიან მაგონებს ინდუისტურ „მონოთეიზმს“, ერთი ღმერთის მრავალნაირ გამოვლინებას.. თაყვანს ვცემთ კრიშნას მეათე ინკარნაციას, სადაც ის ღატაკთა მფარველად გვევლინება, თაყვანს ვცემთ კრიშნას მეორე ინკარნაციას, სადაც ის ავადმყოფთა მკურნალად გვევლინება .. .[/quote]
სენ შემოგევლე!
ინდუიზმი, კრიშნა, ავატარი არ გამაგონო ამ ფორუმზე....


[quote] მაშინ რაღატომ ვკიცხავთ სხვა კონფესიების? გიტარაზე დაკვრა და სიმღერა ტაძარში ეწინაამღდეგება ქრისტეს სწავლებას? უფუარი პურის გამოყენება ეწინაამღდეგება? [/quote]
და ვინ თქვა ეწინააღმდეგებაო?
ამაზეც საკმაოდ გვქონია საუბარი ფორუმზე.
შენ თუ მმკ-ს გულისხმობ ან მათ მსგავს დაჯგუფებებს მაშინ სხვა საკითხია , თორემ პირადად მე არანაირად არ ვეწინააღმდეგები.(არც უწმინდესი და არც წმ.სინოდი) გიტარაზე დაკვრას, ცეკვას და.ა.შ. ზომიერების ფარგლებში.

[quote] სასულიერო პირების წვერის პარსვა ეწინაამღდეგება?
[/quote]
ჩემთვის სასულიერო პირი იმიტომ კი არაა სასულიერო რომ წვერი აქვს , ანაფორა აცვია და.ა.შ. არამედ იმიტომ რომ მას მიღებული აქვს ქიროტონიის მადლი.
ასე რომ ჩემთვის სასულიერო პირმა რომ გაიპარსოს წვერი არ მივაქცევ ყურადღებას.
(ხაზს ვუსვამ რმ არ მივაქცევ პირადი დამოკიდებულების გამო ყურადღებას ამ ყველაფერს)

[quote]ედიშერ ჭელიძის შეფასებები კიდევ ცალკე თემაა..[/quote]
და ვილაპარაკოთ მერე ედიშერზე. რა პრობლემაა...პირადად მე სულმოუთმქნლად ველი როდის დავჯდები მის ლექციებზე.
[quote]ის წინაამღდეგობაში მოდის რუსი მართლმადიდებელი თეოლოგების შეფასებებთან ამ საკითხთან დაკავსირებით[/quote]
პირადად ჩემთვის არც ანდრეი კურაევი და არც ალექსი ოსიპოვი არაა ავტორიტეტი.


[quote] თვითონ წმინდა მამების გამონათვამებიდან მსჯელობა რთულია, როცა წინაამღდეგობრივი აზრია ჩადებული..[/quote]
ეს ვერ გავიგე.
რას ქვია წინააღმდეგობის აზრი?
მთავარია არ მოხდეს ციტატის დამახინჯება და.ა.შ თორემ როგორი აზრია ჩადებული ეს უკვე სხვა თემაა....

[quote]ვგულისხმობ ჩვილობაში მონათვლის წესს ვითომდა პირველქმნილი ცოდვის მოსახსნელად, რომელსაც მართლმადიდებელი ეკლესია აღიარებს, თუ არ ვცდები კართაგენის კრებაზე დაადგინეს. ანუ აქ წყლით ნათლობისთვის მეტი დატვირთვაა მიცემული, და მონანიებას, შეგნებულ არჩევანს და მადლისმიერ ნათლობას(სულით ნათლობას) მეორეხარისხოვანი... ანუ რიტუალურ წესზეა(ვაღიარებ ერთსა ნათლისღებასა მოსატევებლად ცოდვათა) აღებული ორიენტირი და არა მადლზე, რომელიც მხოლოდ პირადი რწმენით, პირადი ღირსებებით და პირადი არჩევანით, მონანიებით და მართალი ცხოვრებით მიიღწევა(რაც ჩვილს ვერ ექნება)...[/quote]
ამაზე თუ მოგვიწევს საუბარი იგივე ედიშერს უნდა დავეთანხმო ხოლმე, რომელიც რომელიც წმ.მამათა ცხოვრებიდან თუ ეკლესიის სწავლებიდან გამომდინარე ,,ეპოლემიკებოდა'' არქიმანდრიტ ლაზარესა და რაფაელ კარელინს.

[quote] მესამე საეკლესიო კრების ჩათვლით ტერმინები უჰიპოსტასო ბუნება, ორი ბუნების შეერთება ერთ ჰიპოსტასში წარმოუდგენელი იყო...ამას მოწმობს ალექსანდრიული სკოლის/კათედრის წარმომადგენლების ტერმინოლოგია, რომლებმაც მესამე საეკლესიო კრებაზე ნესტორიანობა დაგმეს.(ნესტორმაც კი იცოდა რომ უჰიპოსტასო ბუნება მხოლოდ აბსტრაქციაა, შესაბამისად ორ ბუნებას ორი ჰიპოსტასი მიუსადაგა) ... თვითონ ქალკედონურ კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილება „ორი ბუნების შესახებ“ არ იყო ნათელი და მოითხოვდა დაზუსტებას თუ როგორ მოხდა ამ ორი ბუნების შეერთება ისე, რომ სიტყვა-ღმერთის ჰიპოსტასი საერთო გახდა როგორც ღვთაებრივი ბუნებისთვის ასევე ადამიანურისთვის.. მხოლოდ ერთი საუკუნის შემდეგ შემოვიდა მივიდნენ იმ დასკვნამდე რომ ლოგოსის ღვთაებრიობის წყალობით მოხდა ადამიანური ბუნებისთვის ჰიპოსტასის მოხმობა, ანუ „ჰიპოსტასიზაცია“...[/quote]
ეკლესიის სწავლება ერთი მოქმედებით და უნებლიედ არ ჩამოყალიბებულა. საუკუნეები დაჭირდა გარკვეული გადაწყვეტილებების მიღებას. აღსანიშნავია ის ფაქტიც რომ ეკლესია არათუ ტერმინების შემოღება-გამოყენებისას ხარჯავდა დიდ დროს. არამედ კონკრეტული პიროვნებათა სწავლების დაგმობა-ანათემიზირებაც ხშირად საუკუნეებს წვდებოდა. ამის ნათელი მაგალითია თეოდორე მაფსუეტელი.

[quote]1)ჩვეულებრივი ცერემონიალი, სადაც ანთებენ ისევე როგორც ჩვეულებრივ დღესასწაულებზე... შეიძლება ყოფილა შემთხვევა ღვთაებრივად ანთების, მაგრამ არა ყოველ წელს, არა ერთსა და იმავე დღეს ანუ დაკვეთით ასეთი რამ არ ხდება...[/quote]
ანუ შენ ამბობ რომ ღვთაებრივი ცეცხლი ყოველწლიურად არ გადმოდის და მართლმადიდებლობა გვატყუებს?
საინტერესო იქნება თუ როგორ ხსნი იმ ფაქტს , რომ ნებისმიერ წელს გადმოსული ცეცხლი რამდენიმე წუთის განმავლობასი უვნებელია?(არავის წვავს)

[quote]2)ცეცხლი გადმოდის სხვებზეც. მაგალითად იყო შემთხვევები როცა სომხების კალენდარსა და მართლმადიდებლების კალენდრებს შორის ცდომილება იყო. მაშინ სომხებს ცალკე ჩაუტარებიათ ცერემონიალი და ცეცხლი გადმოსულა(აინთო/აანთეს)..[/quote]
და იყო შემთხვევა როდესაც მართლმადიდებლეი პატრიარქი არ შეუძვიათ ქრისტეს საფლავთან და მის გარეთ გადმოსულა ცეცხლი სწორედ მარლმადიდებელ პატრიარქზე. მეთანხმები ხომ ამაში?

[quote]3) უფლის საფლავთან ლოცულობს არამარტო მართლმადიდებელი პატრიარქი, არამედ სომეხი არქიმანდრიტიც.[/quote]
შეგახსენებ რომ 3 ნაწილად იყოფა ეგ ადგილი.

1-კარიბჭე.
2-,,დერეფანი'' თუ კარგად მახსოვს კუუკია ეწოდება.
3-თავად საფლავი.

და აქ იმყოფებიან სომეხი , ბერძენი და ებრაელი საულიერო პირები.

(რამდენადაც მახოსვს ერთ დროს ჩვენც გვქონდა მანდ ადგილი თუმცა უგულოდ გავანიავეთ. ისევე როგორც ბევრი სხვა რამ)