მეფე ვახტანგ გორგასალი, "უშიშ იყო ვითარცა უხორცო" პარამეტრები

[marine]

"საოცარი გარეგნობით გამოირჩეოდა თურმე მეფე: იყო "უმაღლეს კაცთა მის ჟამისათა" (2 მეტრი და 40 სმ) და "უმშვენიერეს სახითა". შეეძლო ბრძოლა ურიცხვ ლაშქართან და მხრებზე ცხენშემოდებული შეუსვენებლივ ადიოდა მცხეთიდან არმაზის ციხემდე. დაეწეოდა გაქცეულ ირემს და რქებით დაიჭერდა. საოცრად ჰყვარებია რაინდული ორთაბრძოლები. ორი გოლიათი მოუკლავს 16 წლისას, ოსეთში პირველი ლაშქრობის დროს - თარხან ხაზარი და ბაყათარ ოსი, საბერძნეთში ლაშქრობისას მათი სარდალი - პოლიკარპოსი, ინდოეთში ლაშქრობისას კი, 15 გოლიათი ძლია საოცარი სიმამაცით"

/ნინო ტარყაშვილი, "ქართველ მეფეთა ცხოვრება", გვ.11/

"წერილობითი წყაროების მიხედვით, სვეტიცხოველში პირველი დაიმარხა წმინდა მეფე ვახტანგ გორგასალი. "მოკვდა ვახტანგ და დაეფლა მცხეთას, საკათალიკოსოსა ეკლესიასა შინა სვეტსა თანა (პატრიარქის საყდრის გვერდით, სვეტის ახლოს - აზუსტებს ნატროშვილი), რომელსა შინა არს ღმრთივ აღმართებულსა სვეტისაგან აღპყრობა". საფლავის ქვაზე დახატული ყოფილა მეფე ვახტანგი იმ ზომით, რა სიმაღლისაც იყო. პირვანდელ საფლავის ქვას ჩვენამდე არ მოუღწევია, გადმოცემით მარმარილოს ფილა შაჰ-აბასის ბრძანებით დაუმსხვრევიათ."

/"კარიბჭე" N13, 2006, გვ.31/

[marine]

"ძველი ქართული წყაროებით მიჩნეულია, რომ იერუსალიმში ჯვრის მონასტრის ადგილი მირიან მეფემ მეოთხე საუკუნეში შეიძინა და ააგო ეკლესია, რომელიც მეხუთე საუკუნეში განავრცო და კეთილმოაწყო ვახტანგ გორგასალმა.

აღნიშნულ ცნობებს გვაწვდის ტ. გაბაშვილი, თ. ბატონიშვილი, პლატონ იოსელიანი და მ. ჯანაშვილი.

მნიშვნელოვანია, რომ ჯვრის მონასტერში გამოსახული იყო სამი ქართველი მეფის მირიანის, ვახტანგის და ბაგრატ მეოთხის ფრესკული გამოსახულებები, თუმცა ლ. მენაბდემ მეფეთა ფრესკების კავშირი ჯვრის მონასტერთან ვერ დაადასტურა და საერთოდ საეჭვოდ მიიჩნია მირიან მეფის ჯვრის მონასტერთან დაკავშირება, რადგან მსგავსი საბუთი არ არსებობს.

მანვე საეჭვოდ მიიჩნია ასევე ჯუანშერის ცნობა ვახტანგ გორგასლის იერუსალიმში ჩასვლის შესახებ და დაადგინა, რომ ჯვრის მონასტერი პირველად ააგო შავშელმა მოღვაწემ პროხორემ, "ნათესავით ქართველი, ქუეყანით შავშეთით".

პრობლემას ჰქმნის ისიც, რომ დაზიანების გამო ზუსტად არ არის ამოკითხული მეფეთა გამოსახულების ზემოთ არსებული წარწერა, რომელიც ალ. ცაგარელმა და თ. ჟორდანიამ სხვადასხვაგვარად წაიკითხეს"

/ლევან ტყეშელაშვილი, "ქართველი ბერ-მონაზვნები და სამონასტრო ცხოვრება", გვ.145/