წმინდა და ყოვლადქებული ქრისტეს პირველმქადაგებელი, ანდრია პირველწოდებული საქართველოში პარამეტრები

[kent5]

დღეს რადგან ამ ორი წმინდანის ხსენების დღეა, მინდა მოკლედ საქართველოს ეკლესიის ისტორიიდან რამდენიმე საინტერესო საკითხს შევეხო. მოციქულები ქრისტეს ამაღლემამდე და სული წმინდის მოფენამდე მხურვალე მონაწილეობას არ იღებდნენ ახალი სჯულის გავრცელებაში, არამედ სულ მუდამ გარს ეხვივნენ თვით ღმერთ-მოძღვარს და მისგან განიმტკიცებოდნენ სჯულის სწავლაში.მეათე დღეს ქრისტეს ამაღლების შემდეგ მათ მოეფინათ სული წმინდა ,,და აღისნეს ყოველნი სულითა წმინდითა და იწყეს სიტყვად უცხოთა ენითა,ვითარცა სული იგი მისცემდა მათ სიტყვასა. ამნაირი სასწაულის შემდეგ მოციქულებმა სხვადა-სხვა ენაზე დაიწყეს ლაპარაკი. ამ დროს იეროსალიმში მოხდა სული წმინდის მოფენა. ეს იყო პირველი გამარჯვება მოციქულებისა. ამ დღიდან ისინი განშორდნენ ერთმანეთს და გაემგზავრნენ იმ ქვეყნებისაკენ, რომელთ განათლებაც წილად ხვდათ სული წმიდის მოფენის დღეს.-საქართველოში შემოვიდნენ მოციქულნი ანდრია და სიმონ კანანელი. ამათიქადაგეს ქრისტეს სჯული იმერეთში (კოლხიდაში) და ზემო ქართლში სამცხემდე. ხოლო მოციქულმა ბართლომემ მოიარა საქართველოს აღმოსავლეთის მხარე რომელსაც მაშინ ერქვა ,,ალბანია'' და იქ დასთესა თესლი პოხიერი და მაცხოვნებელი (იხ. მოთხრობა სოფრონისა გვ.397). მკითხველს თავი, რომ არ მოვაბეზრო თხრობას შევწყვიტავ ვფიქრობ ყველაზე საინტერესო ადგილას და შემდეგ გავაგრძელებ თუ იქნება თქვენი დაინტერესება რათქმაუნდა. მე, ადრე დავწერე, რომ პროფესიით ისტორიკოსი არა ვარ მაგრამ იმდენად შეყვარებული ვარ და ძალიან მაინტერესებს საქართველოს ეკლესიის ისტორია და ამ მიზეზით უკვე რამდენიმე წელია პირადად ჩემი ძალებითა და ხარჯებით მოვიკვლიე არა ერთი საინტერესო მასალები როგორც საქართველოში ასევე საზღვრებს გარეთაც, რატომღაც გამიჩნდა სურვილი (ვხედავ, რომ ამ საიტს სერიოზული მკითხველიც და საქართველოზე შეყვარებული ხალხია ფორუმის წევრები). ჩემი ნაშრომი ცოტა ხმამაღალი ნათქვამია რაზედაც ბოდიშს ვიხდი მალე წიგნად გამოვა (სახსრებზეა დამოკიდებული), მანამდე გადავწყვიტე ამონარიდებს შემოგთავაზებთ. ,,უფალი იყოს ჩვენი შემწე, ამინ''.

[marine]

"ეთნოგრაფიულ მასალაში ასახულია სამეგრელოში კერპის შემუსვრისა და ჯვრის აღმართვის ისტორია. მარტვილის მონასტრის ადგილზე ძველად აღმართული ყოფილა კერპი, რომელსაც "კაპუნია"-ს (იგივე "დიდგმირს") უწოდებდნენ.

ეს იყო ლითონის კაცის პირღია ფიგურა, რომელსაც მსხვერპლად ბავშვებს სწირავდნენ. "კაპუნია" მიბმული იყო დიდ მუხაზე ("ჭყონ დიდზე").

გადმოცემის თანახმად, სოფელ მარტვილში ჩასულმა წმინდა მოციქულმა ანდრია პირველწოდებულმა და სვიმეონ კანანელმა შეუსრეს კერპი, მოჭრეს მუხა, რომელზეც კაპუნია იყო მიბმული და მის ნაცვლად ჯვარი აღმართეს.

ამ ისტორიული მოვლენის უკვდავსაყოფად აღნიშნული კუთხის მღვდელმთავარს "ჭყონდიდელი" ეწოდა.

ისტორიულ წყაროებად ასევე შეიძლება მივიჩნიოთ საქართველოში შემორჩენილი უძველესი ტოპონიმები. ასე, წმინდა ანდრიას სამოციქულო გზებზე მიგვანიშნებენ დღემდე შემორჩენილი ტოპონიმები: "ანდრიაწმინდა" და "ანდრიას წვერი" მესხეთში, "ანდრიას გორა" მარტოფში და სხვ. ქადაგების ადგილებში მოციქულს ყველგან ჯვრები აღუმართავს".

/"საპატრიარქოს უწყებანი" N14, 2025, გვ.13/