მეფე ვახტანგ გორგასალი, "უშიშ იყო ვითარცა უხორცო" პარამეტრები

[marine]

"საოცარი გარეგნობით გამოირჩეოდა თურმე მეფე: იყო "უმაღლეს კაცთა მის ჟამისათა" (2 მეტრი და 40 სმ) და "უმშვენიერეს სახითა". შეეძლო ბრძოლა ურიცხვ ლაშქართან და მხრებზე ცხენშემოდებული შეუსვენებლივ ადიოდა მცხეთიდან არმაზის ციხემდე. დაეწეოდა გაქცეულ ირემს და რქებით დაიჭერდა. საოცრად ჰყვარებია რაინდული ორთაბრძოლები. ორი გოლიათი მოუკლავს 16 წლისას, ოსეთში პირველი ლაშქრობის დროს - თარხან ხაზარი და ბაყათარ ოსი, საბერძნეთში ლაშქრობისას მათი სარდალი - პოლიკარპოსი, ინდოეთში ლაშქრობისას კი, 15 გოლიათი ძლია საოცარი სიმამაცით"

/ნინო ტარყაშვილი, "ქართველ მეფეთა ცხოვრება", გვ.11/

"წერილობითი წყაროების მიხედვით, სვეტიცხოველში პირველი დაიმარხა წმინდა მეფე ვახტანგ გორგასალი. "მოკვდა ვახტანგ და დაეფლა მცხეთას, საკათალიკოსოსა ეკლესიასა შინა სვეტსა თანა (პატრიარქის საყდრის გვერდით, სვეტის ახლოს - აზუსტებს ნატროშვილი), რომელსა შინა არს ღმრთივ აღმართებულსა სვეტისაგან აღპყრობა". საფლავის ქვაზე დახატული ყოფილა მეფე ვახტანგი იმ ზომით, რა სიმაღლისაც იყო. პირვანდელ საფლავის ქვას ჩვენამდე არ მოუღწევია, გადმოცემით მარმარილოს ფილა შაჰ-აბასის ბრძანებით დაუმსხვრევიათ."

/"კარიბჭე" N13, 2006, გვ.31/

[marine]

"ქრისტიანული სამყაროს დამცველის იდეა ახალი არ იყო, დავით აღმაშენებლის მოღვაწეობამდე დიდი ხნით ადრე არსებობდა ეს აზრი და მისი ერთგული დამცველი იყო ვახტანგ გორგასალი.

ვახტანგ მეფის მემატიანე ჯუანშერი გვაუწყებს ვახტანგ დიდი გორგასლისა და სინდტა მეფის კამათის შესახებ: ვახტანგ მეფე სინდთა მეფეს უხსნიდა, რომ მისი ბრძოლა სპარსელების მხარდამხარ შემთხვევითი არ იყო, რომ "არა მიქნია მოსვლა ამას ქვეყანასა დიდებისათვის ამა სოფლისა, არცა მსახურებისათვის სპარსთა მეფისა, არამედ მსახურებისათვის ღმრთისა დაუსაბამოისა, სამებისა ერთარსებისა... რამეთუ ჩემი აქა მოსვლით პირველად გამომიხსნია იერუსალემი, წმინდა ქალაქი, სადა დადგეს ფერხნი უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტესი... და შემდგომად ყოველი საქრისტიანო დამიხსნია მოოხრებიაგან, რამეთუ მისცემოდა ჟამი სპარსთა მეფესა მოტყუევნად ყოვლისა საქრისტიანოსა".

ვახტანგ გორგასალი ღვთის სადიდებლად იბრძვის და მისი ბრძოლა არ იცავს მხოლოდ საქართველოს, რადგან მისთვის იერუსალიმი წმინდა ქალაქია და იგი ამისთვის წუხს. მთავარი იდეა მეფის სიტყვებში შემდეგია: "ყოველი საქრისტიანო დამიხსნია მოოხრებისაგან".

აშკარაა, რომ დავით აღმაშენებელი ასეთი სულისკვეთებით იყო აღზრდილი, იგი არ კმაყოფილდება თურქ-სელჯუკების მხოლოდ საქართველოდან გაძევებით. დავითისთვისაც იერუსალიმი წმინდა ქალაქია, იგი თავის სამეფოშიც აარსებს "ახალ იერუსალიმს", დიდძალ თანხას აგზავნის წმინდა ქალაქში ქართული სავანეების ასაღორძინებლად"

/ლევან ტყეშელაშვილი, "დავით მეფე მესიის მახვილი", გვ.120/