რაც არ ვიცოდი და ახლა გავიგე.. პარამეტრები

[marine]

"ფსალმუნთმგალობელი ამბობს (120.6): "დღისით მზე არ გავნებს და ღამით - მთვარე". ამ გამოთქმის მეორე ნაწილის განმარტებისას აღმოსავლეთში ზოგიერთი მოგზაური ამბობს, მთვარის შუქის ზეგავლენა აღმოსავლეთის ქვეყნებში, მაგალითად, არაბეთში, უსიამოვნო და საზიანოა მხედველობისთვის, ამ ქვეყნის მკვიდრნი კი სავსემთვარობისას ღია სივრცეში დაწოლილნი ყოვლეთვის იფარებენ თვალებზე ცხვირსახოცს ან საფარველს დაიდებენ. და მართლაც, აქ მთვარის შუქი უფრო აზიანებს მხედველობას, ვიდრე თვითონ მზე და იწვევს თვალის სხვადახვა სახის დაავადებას, თუკი ძილის დროს სახეს არ დაიცავთ".

/"ბიბლიის ენციკლოპედია" ტ. 2 გვ.367/

[marine]

"ტყვისთვის ყურის მოჭრა ძველთაგან ჩვეულება იყო და დამონებას ნიშნავდა. ყურს მოაჭრიდნენ და ზედ სისხლის დენის შესაჩერებლად ხახვის ნაჭერს დაადებდნენ. აქედან დღემდე მოაღწია გამოთქმამ "ყურზე ხახვი არ დამაჭრაო", ე.ი. მონად არ მაქციო, ტყვედ არ წამიყვანოო"

/საქართველოს ისტორიის პალიტრა, "ადამიანებით ვაჭრობა საქართველოში", გვ.158/

[marine]

"კოლივადები - მოძრაობა ლიტურგიული აღორძინებისთვის ათონის მთაზე მე-18 საუკუნის მეორე ნახევარში. მან თავისი სახელწოდება მიიღო იქიდან, რომ მისი მიმდევრები უარს ამბობდნენ მიცვალებულთა მოხსენიებაზე კვირა დღეებში. კოლივადების მოძრაობის ლიდერები - მაკარი კორინთელი, ნიკოდიმოს მთაწმინდელი, ათანასიოს პაროსელი - ბერძნული მართლმადიდებლური ეკლესიის მიერ წმინდანებად შეირაცხნენ"

/"უფალო, შემიწყალე", წიგნი 1, გვ. 279/

[marine]

"[ბაბილონის] ცენტრში განთავსებული იყო მსოფლიოს შვიდი საოცრებიდან ერთ-ერთი, ტერასებზე გაშენებული სემირამიდას დაკიდებული ბაღები. ნაბუქოდონოსორ II-მ დაკიდებული ბაღები თავისი მეუღლისთვის - ამიტასათვის შეაქმნევინა. მეფის მეუღლე მიდიიდან იყო, აყვავებული მხარიდან, ძალიან იტანჯებოდა ხმაურიან და მტვრიან ბაბილონში და ხელთქმნილი ბაღი მას მშობლიურ მხარეს ახსენებდა. თუმცა, უნდა აღინიშნოს, რომ ისტორიაში, ამ ნაგებობის სახელი, შეცდომით - "სემირამიდას დაკიდებული ბაღების" სახელით შევიდა".

/"ბიბლია განმარტებებით" ტ. 5, გვ. 507/

[marine]

"XIV საუკუნის დასასრულსა და XV საუკუნის დამდეგს საქართველო საშინელი განსაცდელის წინაშე დადგა - თემურ-ლენგი შემოესია ქვეყანას. საქართველოს პირსისხლიან დამპყრობთა შორის თემურ-ლენგი განსაკუთრებული სისასტიკით გამოირჩეოდა. ამ მაჰმადიანმა ფანატიკოსმა ქრისტიანობის უკანასკნელი კერები ჩააქრო სამარყანდსა და კასპიის ალბანეთში, შემდეგ კი ფიცი დადო, რომ ქართველებსაც გაანადგურებდა, თუ მაჰმადიანობას არ მიიღებდნენ.

თემურ-ლენგის ლაშქრობის შემდეგ აღმოსავლეთ საქართველოში, მიუვალი მთიანი ადგილების გარდა, მოსახლეობის რაოდენობა განახევრდა და ზოგან კიდევ მეტად შემცირდა. თბილისის აღების შემდეგ თემურ ლენგმა იუდეველთა მეფის - ჰეროდეს ბოროტმოქმედების გამეორება გადაწყვიტა. მან ბრძანა, თავი მოეყარათ ყველა ქრისტიანი ბავშვისა და ჩვილისთვის, წაეყვანათ ისინი ქალაქის გალავნის გარეთ, კალოუბნის მინდორში, სადაც ხორბალს ფქვვავდნენ, და მორებითა და ლოდებით გაესრისათ.

ბეთლემელი ჩვილები ქრისტესთვის პირველი მოწამეები არიან. თბილისელი ბავშვებიც ქრისტესთვის აწამეს, რადგან მათ მშობლებმა უარი თქვეს სჯულის შეცვლაზე. ბეთლემელი ჩვილები წმინდანთა დასს მიაკუთვნეს, ხოლო თბილისელი ჩვილი მოწამენი, სამწუხაროდ, დავიწყებული არიან.

ქრისტიან ყრმათა წამების ადგილზე ძველად კალოუბნის ეკლესია იყო აგებული, ხოლო XX საუკუნის დასაწყისში - სამხედრო ტაძარი. ორივე ტაძარი განადგურებულია, კალოუბნის ეკლესიის ადგილზე კი კინოთეატრი "რუსთაველი" ააშენეს. არ გვგონია, მონაზვნად აღკვეცილ, ჯვრის მონასტერში დაკრძალულ შოთა რუსთაველს ესურვა, მისი სახელით შენიღბულიყო ვანდალიზმი - ძველი სიწმინდის განადგურება. სამხედრო ტაძრის დარბევის დროს მღვდლების და მრევლის ნაწილი, რომლებიც ამ ეკლესიის დაცვას ცდილობდა, დახოცეს. მათი სისხლი თემურ-ლენგის მიერ დახოცილ ჩვილთა სისხლს შეუერთდა".

/"სულიერი ყვავილნარი"/

[marine]

"სულ რაღაც საუკუნის წინ ჩვენს სამშობლოში [რუსეთი] ვაჭრები მრავალმილიონიან გარიგებებს ყოველგვარი ქაღალდების გარეშე დებდნენ, მართლმადიდებლების ურთიერთნდობის საფუძველზე. საშინელი მუქარა - "მტვრად გაქცევ" - ამას ნიშნავდა: ვაჭარი ვალს სადღაც დაფაზე ცარცით იწერდა. და თუკი ნდობით ბოროტად ისარგებლებდნენ და მოატყუებდნენ, მევალის სახელს "მტვრად აქცევდნენ" ანუ უბრალოდ შლიდნენ ჩანაწერს. აღარ სთხოვდნენ ვალის დაბრუნებას და ღვთის სამსჯავროს გადასცემდნენ. ოდესღაც ყველაზე მეტად ცოდვისა და ღვთის სამსჯავროს ეშინოდათ"

/ნინა პავლოვა, "წითელი პასექი" გვ. 223/

[marine]

იღბალი - ეშმაკის სახელია, ნუ უსურვებთ ადამიანებს მას!

"იყავით ფხიზლად, უსურვეთ ერთმანეთს კეთილდღეობა და ღვთის წყალობა და არა ეშმაკი. ზოგიერთები მოსახსენებელში ახსენებთ იღბლის ეშმაკს: "იღბალი ქალიშვილს", "იღბალი ვაჟისთვის", "იღბალი ოჯახისთვის". როგორ ჩამიწერეთ ეშმაკი მოსახსენებელში?

იცით თუ არა ვინ იყო იღბალი? ეს იყო ყველაზე დიდი დემონი, რომელმაც მილიონობით სული შეიწირა. "მოლოქი" ანუ იღბალი იყო ბედნიერების ღმერთი რომაელებთან, შუმერებთან და კართაგენელებთან. მის ქანდაკებას, სპილენძში ან ვერცხლში ჩამოსხმულს, დაატარებდნენ ორთვლიანი ეტლით. ზურგის მხრიდან მას ჰქონდა სპილენძის ღუმელი, წინა მხრიდან კი სპილენძის ტაფა. უკნიდან იღბალს შეუკეთებდნენ შეშას, ქანდაკების გაბზარვამდე. მის ქურუმებს ხელში ეჭირათ დიდი ალესილი ცულები. როგორ მსხვერპლს იწირავდა იღბალი? - მხოლოდ ძუძუმწოვარა ბავშვებს დედების ხელიდან. მოდიოდნენ სოფელში, მოაგორებდნენ იღბლის ორთვალას წითლად გახურებული ტაფით და ტაშის კვრით იძახდნენ: "აბა ვის სურს იღბალი, შესწირეთ იღბალს" და უგუნური დედაკაცები ერთმანეთს შეეხმიანებოდნენ - "აძლევ შენს ბავშვს?" "კი, მივცემ, რომ იღბალი გვქონდეს". აიყვანდა ქალი ბავშვს მამის ხელიდან და გადასცემდა. ასე 40-50 ბავშვი ხვდებოდა ერთ ჯერზე ამ ტაფაზე.

ალბათ იკითხავთ: მოლოქი თარგამანში მეფეს ნიშნავს, და რა შუაშია იღბალი? ბევრ წყაროში მითითებულია, რომ ეს იყო ძლიერი, მძლავრი დემონი, რომელმაც ბევრი სიცოცხლე შეიწირა. ბევრი ადამიანი ეთაყვანებოდა მას იმ დროს და გასაკვირი არ არის რომ მისი სახელი ითარგმნება როგორც "მეფური".

მოლოქი ბიბლიაში მოხსენიებული სემიტური ღვთაების სახელია. მას ეთაყვანებოდნენ ებრაელები გამოსვლის დროს და სოლომონის მეფობის დროს. ეს თაყვანისცემა გამოირჩეოდა ბავშვების მსხვერპლშეწირვით. ღმერთმა, როდესაც მოსეს მისცა მცნებები, სიკვდილის მუქარით კატეგორიულად აკრძალა სხვა ღმერთებისთვის თაყვანისცემის ამდაგვარი ფორმა. ებრაელების გარდა მოლოქს ეთაყვანებოდნენ ამონიტელები და ფინიკიელები (მელკარტის სახელით), მსგავსი კულტი ჰქონდათ მოაბელებს.

ახლა წავიკითხოთ რუმინელი უხუცესი ბერი კლეოპას სიტყვებში როგორ უკავშირდება ეს მოლოქი იღბალს? შესაძლოა, თარგამანში იყოს უზუსტობა, მაგრამ თუ სწორად ციტირებენ კლეოპა იხსენიებს კერპს - ნოროკს, რომელიც ითარგმნება როგორც იღბალი და ამ იღბალს ბევრგან საკუთარ სახელად იყენებს. როგორ მსხვერპლს იწირავს ეს იღბალი? გამოდის, რომ ბერი იმავე დემონზე ლაპარაკობს. მოკლედ, ამ ტექსტში ლაპარაკია იმაზე, რომ ქრისტეს მოსვლამდე ადამიანებს ყოველ ცოდვაზე თავისი დემონი ჰყავდათ, რომელსაც თაყვანს სცემდნენ როგორც კერპს, ღვთაებას. მარსი - ომის ღმერთ, აფროდიტა - ვნების ღვთაება, მოლოქი კი იყო ღვთაება, რომელსაც სწირავდნენ საშინელ მსხვერპლს - ბავშვებს იღბლის მოსაპოველბად. ბერს მოჰყავს წინასწარმეტყველი ისაიას სიტყვები: "მაგრამ მათ, ვინც მიატოვა უფალი, მე დავსჯი, მათ დაივიწყეს ჩემი წმინდა მთა და თაყვანისცეს იღბალს - ბედისწერის არაასწორ ღმერთს". ამიტომაც ბერი ევედრება ყვეალს, არავის უსურვონ და არ მოუხმონ იღბალს. რადგან ფაქტობრივად, იღბლის მოხმობით მივმართავთ არა ჩვენს უფალს იესო ქრისტეს, არამედ დემონურ ძალებს, როგორც ძველად კერპთაყვანისმცემლობის ეპოქაში".

/არქიმანდრიტი კლეოპა
"კანდელი" N9, 2023, გვ.14/

[marine]

"სავსე მთვარის დროს ორგანიზმი ცუდად ითვისებს მარილიან და ცხიმიან საკვებს. შესაბამისად, იმ დროს უფრო თამამად შეგიძლიათ პირის გემოსთვის პატივის მიგება. ნაკლებად მოიმატებთ წონაში. ახალ მთვარეზე კი თავი შეიკავეთ ჭამა-სმისგან"

/"ოჯახის ექიმი - 2", გვ. 194/

[marine]

ეს ლეგენდა პირველად წავიკითხე...


"არსებობს ლეგენდა, რომლის თანახმად, ყოველ ჩვენგანთან, ცხოვრებაში ერთხელ, ღმერთი მოდის. ამასთან, ის შეიძლება ნებისმიერი სახით მოგვევლინოს – დასველებული კნუტის, მოხუცის, მათხოვრის… და ჩვენი ბედი იმაზე იქნება დამოკიდებული, თუ როგორ მოვიქცევით ამ შეხვედრის დროს… ამასთან დაკავშირებით. ერთი იგავიც არსებობს.

ცხოვრობდა ამ ქვეყანაზე ერთი ადამიანი. და ჰქონდა მას სამი სურვილი: უნდოდა კარგი სამუშაო, მაღალი ანაზღაურებით, დაქორწინება უნდოდა ლამაზ, კეთილ გოგონაზე და უნდოდა ცნობილი გამხდარიყო… მთელს მსოფლიოში.

ცხოვრების მანძილზე, ბევრი რამ გადახდა მას თავს. მაგრამ, ჩვენ მხოლოდ სამს მოგიყვებით:

I. ზამთარში, ერთ სუსხიან დილას, მიდიოდა ის გასაუბრებაზე, ერთ ცნობილ კომპანიაში. შეხვედრამდე მხოლოდ 5 წუთი რჩებოდა, მას კი მთელი კვარტალი უნდა გაერბინა. უცებ, მის წინ, ფეხი აუსრიალდა და ძირს დაეცა მოხუცი კაცი. ჩვენმა გმირმა შეხედა მას, იფიქრა მთვრალი არისო, მოხუცი არ წამოაყენა და თავის გზაზე წავიდა. გასაუბრებაზე დროზე მივიდა, მაგრამ მისი ოცნების სამუშაოზე არ აიყვანეს.

II. ზაფხულის ერთ თბილ საღამოს, ის ქუჩაში სეირნობდა. მან ქუჩის მსახიობები შეამჩნია, რომლებიც წარმოდგენას მართავდნენ. გადაწყვიტა, შეჩერებულიყო და სანახაობით დამტკბარიყო. მაყურებელი ბევრი არ იყო, ხოლო პიესა ძალიან საინტერესო და სახალისო იყო. წარმოდგენის დასრულების შემდეგ, ხალხმა დაშლა დაიწყო. ჩვენი გმირიც აპირებდა წასვლას, მაგრამ ვიღაცამ, მორიდებულად მხარზე ხელი შეახო. ეს იყო პიესის მთავარი გმირი – მოხუცი მასხარა ქალი. მას აინტერესებდა, მოეწონა თუ არა სპექტაკლი და კმაყოფილი იყო თუ არა მსახიობთა თამაშით. მაგრამ, ახალგაზრდა მამაკაცმა სიძულვილით შეხედა, მასთან საუბარი არ ისურვა, მიბრუნდა და წავიდა.

III. შემოდგომის ერთ წვიმიან დღეს, კაცი ბრუნდებოდა მეგობრის დაბადების დღიდან სახლში. მისთვის ეს დღე ძალიან რთული და დამქანცველი იყო. მას ერთი სული ჰქონდა სახლში მისულიყო, აბაზანა მიეღო და თბილ ლოგინში ჩაწოლილიყო. სადარბაზოს რომ მიუახლოვდა, ვიღაცის მოგუდული ქვითინის ხმა მოესმა. გაიხედა და დაინახა, რომ სადარბაზოს გვერდით, სკამზე ქალი იჯდა და ტიროდა. მას ქოლგა არ ჰქონდა და მხოლოდ თხელი კაპიშონიანი ქურთუკი იცავდა ცივი წვიმისგან. ქალმა ახალგაზრდა კაცი რომ დაინახა დახმარება სთხოვა. მას ოჯახში რაღაც შეემთხვა და ძალიან სჭირდებოდა ვინმესთან საუბარი. კაცი დაფიქრდა, მას თვალწინ აბაზანა და საწოლი წარმოუდგა, ჩუმად რაღაც წაილუღლუღა. ალბათ, დაღლილი ვარ ან არ მცალიაო და სასწრაფოდ სადარბაზოში შევიდა.

ადამიანმა ისე იცხოვრა, რომ ბედნიერი არასოდეს ყოფილა… და მოკვდა. ზეცაში ის თავის მფარველ ანგელოზს შეხვდა:

– იცი, მე ძალიან უინტერესო და უბედური ცხოვრებით ვიცხოვრე. მე მხოლოდ სამი სურვილი მქონდა და არცერთი არ ამისრულდა. რა სამწუხაროა…

– ჰმ… ჩემო მეგობარო – უთხრა მან კაცს – მე ყველაფერი გავაკეთე იმისთვის, რომ შენი ყველა სურვილი ასრულებულიყო. მაგრამ, ამისათვის, შენ მხოლოდ ერთხელ უნდა გაგეწოდებინა დახმარების ხელი სხვა ადამიანისთვის, გაგეხილა თვალები და გაგეთბო გაყინული გული.

– რაზე მელაპარაკები?

– გახსოვს ადამიანი, რომელიც ზამთრის ერთ დღეს დაეცა გზაზე? მე შენ ახლავე გაჩვენებ ამ სურათს… ის მოხუცი იმ ფირმის გენერალური დირექტორი იყო, რომელშიც შენ გინდოდა მუშაობის დაწყება და მას რომ დახმარებოდი, წინ თავბრუდამხვევი კარიერა გელოდა. შენ მხოლოდ დახმარების ხელი უნდა გაგეწოდებინა.

გახსოვს მოხუცი მასხარა, რომელმაც ქუჩის წარმოდგენის შემდეგ კითხვით მოგმართა? ის ახალგაზრდა, ულამაზესი, მსახიობი გოგონა იყო, რომელსაც ერთი ნახვით შეუყვარდი. თქვენ ბედნიერი მომავალი გელოდათ, ბავშვები, მარადიული სიყვარული. შენ მხოლოდ ერთი რამ გევალებოდა – თვალები უნდა გაგეხილა.

გახსოვს ქალი რომ ტიროდა შენს სადარბაზოსთან? რომელიც სულ სველი იყო წვიმითა და ცრემლებით… ის ცნობილი მწერალი იყო და იმ დროს ოჯახური კრიზისი ჰქონდა. მას შენგან მხოლოდ სულიერი მხარდაჭერა ესაჭიროებოდა. შენ რომ სახლში შეგეყვანა, გაგეთბო და დაგემშვიდებინა, ის წიგნს დაწერდა, რომელსაც შენ მოგიძღვნიდა. მასში შენთან შეხვედრის შესახებაც დაწერდა და ამ წიგნით, მთელი მსოფლიო გაგიცნობდა.
მაშინ, ერთადერთი რაც მოგეთხოვებოდა, მხოლოდ პატარა ნაპერწკალის გაცემა შენი გულიდან. შენ უყურადღებო იყავი ჩემო მეგობარო, ძალიან უყურადღებო.

ადამიანმა ერთი ამოიოხრა და გაუყვა მთვარის ბილიკს, შორს ვარსკვლავებისკენ…

მორალი: მოუსმინე სამყაროს, ის შესაძლებლობებს გთავაზობს. სხვას დაეხმარე, დახმარება ითხოვე და ის ღირსეულად მიიღე."