თამარს ვაქებდეთ მეფესა..., „გარნა ლომი ბრჭყალთან საცნაურ არს და თამარ საქმეთაგან.“ პარამეტრები

[marine]

"საქართველოში არ არსებობს ისეთი კუთხე, სადაც თამარ მეფის სახელს ლოცვა-კურთხევით არ წარმოთქვამდნენ. მან იცოდა, რომ მისი სიკვდილის შემდეგ ქრისტეს მოძულენი სამაგიეროს გადაუხდიდნენ და ამიტომ ანდერძი დატოვა, ფარულად დაეკრძალათ, რათა საფლავი საუკუნო საიდუმლოდ დარჩენილიყო სოფლისთვის. საქართველომ შეასრულა თამარის ანდერძი: მაჰმადიანთა და მონღოლთაგან დაიფარა მისი სამარე და აგრეთვე, იმ ბარბაროსთაგან, რომლებიც მეფეთა საფლავებს თხრიან და შეურაცხყოფენ.

მთელმა ქვეყანა დაიტირა წმ. თამარი. ერი დაობლდა. თითქოს ქართველთა სიძლიერე და დიდება წმიდა თამარში განხორციელდა, ახლა კი დადგა განსაცდელთა ხანგრძლივი ჟამი.

ნაშუადღევს ამ ციხე-კოშკის კარიბჭიდან, სადაც თამარი გარდაიცვალა, ცხენოსანთა ათი რაზმი გამოვიდა. თითოეულ მათგანს კუბო მიჰქონდა. ათი კუბო საიდუმლოდ დაკრძალეს სხვადასხვა ადგილზე. არავინ იცოდა, რომელ მათგანში ესვენა მეფის ცხედარი"

/არქიმანდრიტი რაფაელი (კარელინი)
„მრევლი“ N225, 2022 წ. გვ.18/

[marine]

მიასვენებენ თამარს

გლოვას მოუცავს მწარეს
სრულიად ივერთ მხარე,
აღარ გვყავს ჩვენი მზე და
აღარ გვყავს ჩენი მთვარე.

ორად გაპობილ გულის
სად, სად ვიპოვით წამალს,
მიასვენებენ თამარს,
მიასვენებენ თამარს.

თმაგაწეწილი ღრუბლის
ცრემლი ასველებს დაისს,
ხმა ამოიღეთ მაინც,
საით, ბიჭებო, საით.

სად მიგყავთ დედოფალი
მშვენიერი და ბრძენი,
იმედი ჩვენი ჯიშის,
დუღაბი ჩვენი რწმენის.

სადღა ვიპოვით მეფეს
დიდი თამარის შემცვლელს,
ვინ გასცემს პასუხს რომის
და ბიზანტიის ელჩებს.

მაინც სად მიდის ნეტავ
ეს დაწყევლილი გზაი,
ხმა ამოიღეთ, ძმებო,
საით, ბიჭებო, საით.

დიდების დიად გზებით
აწ ვინ გაუძღვეს ქართველთ,
ვის გარდმოუვლენს ღმერთი
ზეგარდმოისას ნათელს.

ვინ განიკითხავს მისებრ
უპოვართა და ღარიბთ,
ვიღას უმღერებს შოთას
სწორუპოვარი ქნარი.

სულს ვინ შთაბერავს ისევ,
ივერთა დამჭკნარ ყვავილს,
ხმა ამოიღეთ, ძმებო,
საით, ბიჭებო, საით.

ვინ იცის, ოქროს ხანა
როდის გვექნება კიდევ,
და ქართულ ლაშქრულს როდის
ვიგრგვინებთ კიდით-კიდე.

მუდამ ცერებზე მდგართ და
მშვილდად მიზიდულთ მუდამ,
ბასიანსა და შამქორს
არწივებს ცრემლი გუდავთ.

არ დაბრუნდება უკან,
თან წაიყოლა რაიც,
ხმა ამოიღეთ, ძმებო,
საით, ბიჭებო, საით.

ურა ცხენების რემა
შორს უკვე ტორავს ტრამალს,
მიასვენებენ თამარს,
მიასვენებენ თამარს.

/ენვერ ნიჟარაძე, "თანამედროვე - თანამედროვეს!", გვ.112/